رونق گردشگری ایران در دوره صفویه
سابقه بسیاری از زیرساختهای گردشگری ایران به دوره صفویه بازمیگردد. ساخت تاسیسات رفاهی بینراهی، دعوت از سرمایهگذاران خارجی، زیباسازی پایتخت و شهرهای مهم، ساخت بناهای باشكوه و رونق خوشنویسی، نقاشی، كاشیكاری، فرشبافی و معماری از اقدامات مهم این دوره است.
ایران عهد صفوی مسافران بسیاری را به خود دیده است. برخی از آنان نمایندگان سیاسی بودند كه برای عقد قرارداد نظامی یا بازرگانی به ایران سفر میكردند، و یا اعضای هیاتهای مذهبی بودند كه نبود تعصب مذهبی و میهماننوازی ایرانیان آنان را به این نقاط كشانده بود.
در زمان شاه عباس، بار دیگر ستاره بخت و اقبال ایران درخشید و اقتصاد ایران یک بار دیگر شاهد دورهای پر رونق و درخشان شد. در این زمان ایران و به ویژه اصفهان مركز آمد و رفت دول اروپایی و آسیایی گردید، به گونهای كه بیش از پنجاه سفارتخانه در اصفهان تاسیس شد. تحت لوای امنیت سیاسی و نظامی این دوران، كاروانسراها در شهرها و جادهها بناشد، مراكز حمل و نقل كالا رونق گرفت، كارگاههای صنعتی افزایش یافت و هنرمندان ارج یافتند و هنرشان را عرضه كردند.
شاه عباس هنگامی كه پیروزمندانه وارد ایروان و گرجستان شد، جمعیت ارامنه مستقر بر نوار مرزی را با خود به اصفهان آورد و در محلهای در جنوب زاینده رود اسكان داد و برای ساخت كلیساها همت گماشت. وی به این ترتیب گام به گام به اروپاییان مسیحی نزدیک شد و با آنان برضد عثمانیها متحد شد. ارامنه كه دارای تجارب طولانی و موفق در امر تجارت بینالمللی به ویژه با اروپاییان بودند و به علت هممسلكی با اروپاییان و حمایتهای دولتی در فاصله اندكی توانستند به ثروت هنگفتی برسند، كه نتیجهاش به سود ایران تمام میشد.
شاردن،سیاح اروپایی، اشاره میكند كه تنها در جلفای اصفهان او تعداد 140 خانه مسكونی یافت كه از نظر زیبایی، شكوه و جلال با كاخهای سلطنتی برابری میكنند.
اگر به قبرستان ارامنه و كلیساهایی كه در اصفهان قرار دارند، نظری بیفكنیم، مقبرههایی متعلق به اتباعی از كشورهای فرانسه، انگلستان، آلمان، لهستان، هلند، قزاقستان، استرالیا و آمریكا را پیدا میكنیم كه تاییدی بر پذیرش و انتخاب ایران به عنوان مامنی برای خارجیان است.
سیاست خارجی شاهعباس روابط ایران و اروپا را، در زمانی كه بلای عثمانی گریبان ایران را گرفته بود، بهبود بخشید. یک نمونه ازآن چنین است: سر آنتونی شرلی كه برای ایجاد اتحاد میان ایران و اروپا به ایران سفر كرده بود، هنگامی كه به عنوان سفیركبیر شاه ایران به اروپا برمیگشت نامهای در دست داشت كه در آن از طرف شاه عباس چنین نوشته شده بود:«... شما سلاطین، كه به مسیح عقیده دارید، بدانید كه این شخص(سر آنتونی شرلی)بین من و شما ایجاد دوستی کرده است.»
جالب این است كه برخی از كاروانسراهای شاهعباسی هماكنون نیز به عنوان هتل مورد استفاده قرار میگیرند كه نمونه بسیار معروف آن همان هتل «شاهعباسی» معروف اصفهان و كاروانسرای «مورچهخورت» است. بعضی از كاروانسراهای دوران شاه عباس جایگاه رصد آسمان كویر در دل شب است.در زمان این شاه صفوی میدان نقش جهان محل بازیها و ورزشهای ملی همچون چوگان بود كه امروزه میتوان به عنوان میراث معنوی از آنها یاد كرد و حتی با مدیریت كارآمد میتوان نوعی از گردشگری ورزشی را بر مبنای آن گسترش داد.
نصف جهانی كه شاه عباس بانیاش بود، بعدها شهری شد كه «آندره مالرو» دربارهاش میگوید:« چه كسی میتواند ادعا كند كه زیباترین شهر دنیا را دیده، درحالیكه اصفهان را ندیده باشد.»
جان تیلور، رمان نویس و شاعر معاصر اروپایی، مینویسد:«هرگاه كه در میانه میدان نقش جهان میایستم، این حس ناخودآگاه بر من غلبه میكند كه بر فراز بام كل هستی پای نهادهام.»
<
