برادران ایرانی
یکی از اعضای هیات علمی پژوهشکده باستانشناسی سازمان میراث فرهنگی کشور می گوید: مطالعه DNA «میتوکندریال» نشان می دهد که بدین ترتیب که اگرتمامی اختلاطها و شاخصهای وراثتی مربوط به سایر مناطق جغرافیایی و قومی را از محتوای وراثتی نمونه های امروز ایرانی حذف کرده و به کناری بگذاریم ،نزدیکترین جد مشترک مادری ما زمانی حدود ده هزار و پانصد سال قبل در فلات ایران می زیسته است.
نزدیکی وراثتی بین اقوام ساکن در فلات ایران و از سوی دیگر خاص بودن این محتوی وراثتی به قدری ملموس و انکارناپذیرست،که حتی به کار بردن کلمه اقوام را در مورد جمعیتهای ساکن در فلات ایران با شک و تردید روبرو می کند.زیرا آنچه که باعث تمایز وراثتی گروههای انسانی می شود ،در محتوای وراثتی ایرانیان اعم از آذری و فارس و لر و بلوچ و ترکمن دیده نمی شود.
براساس یافته های محققان انسان شناسی ، فلات ایران اولین و مهمترین گذرگاه انسان امروزی درمسیر مهاجرت به سرزمینهای ناشناخته و دستیابی به منابع جدید بوده است. بدین ترتیب تصور عمومی در مجامع علمی بر این اساس است که اولین حضور و استقرار انسان امروزی در فلات ایران چیزی حدود 60 تا 70 هزار سال قبل بوده است که شواهد و یافته های سطحی از محوطه های پیش از تاریخ نیز بر همین امر دلالت می کنند. بدین ترتیب انسان امروزی در سراسر فلات ایران استقرار داشته و پس ازسپری شدن چند ده هزارسال با پیدایش کشاورزی، حدود 11 هزار سال قبل ،در منطقه «هلال بارور» که بخشهایی از غرب فلات ایران را نیز شامل می شود، و سپس اهلی کردن حیواناتی مانند برخی احشام نقش عمده ای در پیدایش اولین فرهنگهای بشر و تمدنهای اولیه جهانی ایفا کرده است.
طبق منابع تاریخی و باستانشناسی و زبانشناسی موجود تصور کلی بر این است که حدود چهارهزار سال قبل اقوام مهاجر آریایی از آسیای مرکزی به سمت جنوب مهاجرت کرده و وارد فلات ایران شده اند، و پس از استقرار سه قبیله مهم آنها در فلات ایران ( فارسها در جنوب و مرکز ، پارتها در شمال شرق و مادها در غرب و شمال غرب ( بخشی از این اقوام به سمت شبه قاره هند و بخش دیگر به سمت اروپا مهاجرت کرده و اقوام امروزی «هندو- اروپایی» را پدید آورده اند.
در مطالعات وراثتی جمعیت مطالعه( DNA ) میتوکندریال که فقط از مادر به فرزندان منتقل می شود می تواند تاریخ و گذشته نسلهای مادری، و مطالعه بخش بدون نو ترکیبی «کروموزوم 7» که از پدر به فرزندان مذکر منتقل می شود، می تواند تصویر روشنی از گذشته و تاریخ پدری اقوام را در اختیار دانشمندان قرار دهد.
امروزه در بیشتر منابع جمعیتی و زبانشناسی ایرانیان را به دو گروه تقسیم می کنند: آنها که به زبان فارسی یا سایر زبانهای وابسته به هندو – اروپایی تکلم می کنند و تصور بر این است که از اعقاب اقوام آریایی هستند و دیگری آنها که زبانهایی غیر از گروه هندو –اروپایی مکالمه می کنند، مانند گروه «آلتاییک» که زبانهایی مانند آذری و ترکی و ترکمن یا افشار را در بر می گیرد و تصور می رود این گروهها فاقد ریشه مشترک هستند.
اما یافته های وراثتی این بررسی همه دلالت بر این دارند که هرچند ساکنان فلات ایران در گذر تاریخ مورد هجوم و آسیب سایر اقوام بوده اند ،نه تنها هویت فرهنگی و تاریخی خود را حفظ کرده اند، بلکه محتوای وراثتی خود را که نشان از ریشه مشترک چندین هزار ساله آنان دارد را مصون نگاه داشته اند.
نقل از:
برگزیده ای از مصاحبه «دکتر مازیار اشرفیان بناب» عضو هیات علمی پژوهشکده باستانشناسی سازمان میراث فرهنگی با ایسنا
<
