حتی پرنده ها هم این روزها داد میزنند
کلاغ ها در هر صدای قارقار خود فریاد می زنند: آی آدمها، شما را به خدا بس است. كمی ساكت باشید! اما بلندتر شدن صدای پرندهها هم مانع بوق زدنهای پیوسته آنان نمیشود.
باور نمیكنید كه پرندهها با فریاد از انسانها تقاضا میکنند تا كمتر سر و صدا كنند؟ اگر نتایج آخرین تحقیقات دانشمندان دانشگاه «لیدن» - واقع در هلند - را بخوانید، باورتان میشود.
آنها میگویند: پرندگان در هیاهوی ترافیك شهرهای بزرگ بلندتر آواز میخوانند تا صدایشان را به گوش دیگران برسانند، اما گویی فایدهای ندارد.
ای كاش میشد به صورتی به پرندههای بیچاره فهماند که آدمها به فكر خودشان هم نیستند چه برسد به فکر شما باشند.
خیلی از آدمها در هنگام رانندگی یک دستشان روی فرمان و دست دیگرشان روی بوق است؛ گویی بوق زبان دوم رانندههاست.
یكی از شهروندان «تورنتو» میگفت: آن قدر بوق نزدهام كه یك روز به كوچه خلوتی رفتم و با دست لرزان بوق زدم تا مطمئن شوم که بوق خودرو هنوز كار میكند!
در حالی كه همین رانندگان، ماهی چند بار برای تعمیر بوق خودروهایشان به تعمیرگاه میروند. آلودگیهای دیداری از سویی و آلودگیهای شنیداری از سوی دیگر، روح و روان و سلامت انسانها را به شكل جدی تهدید میكند.
حال آنکه بوق زدن، تنها یكی از هزاران عامل تولید صداهای ناهنجار و آلودگی روزافزون صوتی شهرهاست.
بررسی آمار سامانه ۱۳۷ شهرداری تهران نشان میدهد که در برخی روزها در ۲۴ ساعت دهها پیام تلفن شكایت از آلودگی صوتی ساختمانسازیهاست.
از طرف دیگر، اخبار نشان میدهد 22% از ساكنان نزدیك فرودگاهها به دلیل آلودگیهای صوتی ناشی از پرواز هواپیماها حداقل با 50% انواع اختلالهای خواب مواجهاند.
صداهای ناهنجار كارخانهها، جابهجایی بار و ساخت و سازهای درونشهری و دستگاههای تهویه ساختمانها ادامه این حكایت است.
هنگامی که از درگیریهای ذهنی خیابانها رها می شوید و به خانه میرسید، تازه صدای بچه همسایه، جارو برقی، تلویزیون، تلفن، موتوسیكلتها با آن صداهای وحشتناك، نمكیها و نانخشكیها و دورهگردها آرامش منزل را بر هم میزند؛ بنابر این، پس از یك هفته در روز تعطیل هم نمیتوانی درست و حسابی استراحت كنی
صداهای غیراستاندارد در مجموع آلودگیهای صوتی بیانشده، عوارض بسیاری دارد. شهردار تهران چندی پیش اعلام كرد: آلودگی صوتی پایتخت دو برابر استانداردهای جهانی است.
دكتر «كامبیز كامكاری» - روانپزشك - آلودگی صوتی را بخشی از روانشناسی محیط میداند و به خبرنگار ایران میگوید: بخشی از این آلودگیها اضطرابهای شغلی را افزایش میدهد. شلوغی اطراف و بالا بودن میزان آلودگیهای صوتی در محیطهای شغلی عوارض خاصی دارند.
آلودگی صوتی سبب اضطراب میشود. کسانی که مضطرباند، به احتمال زیاد با مشكلات جسمانی و روانی خاصی مواجه خواهند شد.
وی میافزاید: صداهای بین ۱۲۰ تا ۱۴۰ دسیبل علاوه بر آسیبهای شنوایی، روح و روان انسانها را نیز به شدت به خطر میاندازد
بیماریهای جسمی و روحی، نتیجه صداهای ناهنجا است؛ در این خصوص دكتر كامكاری معتقد است: اختلالهای گوارشی، بیماریهای روده، معده، التهاب روده بزرگ و سوزشهای درونی از دیگر نتایج اضطرابهای محیطی است.
در بسیاری از بیماریهای گوارشی، سامانه عصبی افراد آسیب میبینند. هنگامی که صداهای اطراف بیش از حد معمول باشد، بخش تأمینكننده ایمنی افراد به خطر میافتد، پیری زودرس، كاهش عمر، بر هم خوردن تمركز حواس و كاهش تحریكپذیری اندامهای حسی و میگرن پدید میآید.
در كشورهای اروپایی شهرداریها تأمینكننده امنیت اجتماعی شهرونداناند. به طور معمول، خانهها از مترو، فرودگاه، كارخانهها و دیگر مراكز تولید صدا فاصله دارند؛ اما در شهرهای بزرگ، خودروها آزادانه بوق میزنند و هیچ مانعی برای ساخت و سازهای بیرویه و ایجاد خانههای مجاور آنها وجود ندارد.
این در حالی است كه آلودگی های صوتی میزان مرگ و میر انسانها را نیز افزایش می دهد. رنگ پریدگی، افزایش فشار خون و انقباض رگها، پایین آمدن درجه حرارت، تغییر ضربان قلب و حالات ماهیچههای بدن از عوارض زندگی شلوغ شهری است. صاحبان مشاغل سخت نیز به نحوی از عوارض این آلودگیها رنج میبرند. كارگران كارخانههای چوب بری مجبورند؛ در تمام مدت، فعالیت صدای ۱۲۵دسیبلی ارههای سنگین را بشنوند. این صداهای آزاردهنده علاوه بر این عوارض سبب به كاهش حس لامسه انگشتان و بیماری «رنیال» میشود. در این میان، شدت صدا از طرفی و میزان نزدیكی افراد به منابع اصلی تولید صدا و تكرار آن از سوی دیگر آثار بدتری به جا میگذارد.
ساكنان شهرهای بزرگ همواره از عبور وسایل نقلیه سنگین شكایت میکنند و نگرانیهای دایمی، خستگیهای رفعنشدنی و دگرگونیهای همیشگی یا موقتی رفتار شهرنشینان در بمباران صوتی اطراف آنان ریشه دوانده است.
پایین آمدن آستانه تحمل و رفتارهای پرخاشگرانه انسانها نیز به دلیل تحمل صداهای آلوده اطرافشان است. انسانی كه شب تا صبح از آسایش و خواب شبانه محروم باشد، به طور طبیعی نمیتواند صبح خوب و زیبایی داشته باشد.
ساختمانهای غیراستاندارد و آلودگی صوتی چندی پیش رئیس شورای اسلامی شهر تهران اعلام كرد: بیش از 80% از انرژی ساختمانهای شیشهای هدر میرود؛ ضمن آنکه آلودگی صوتی در این ساختمانها بیشتر دیده میشود؛ بنابر این، استاندارد كردن شیشهها سبب كاهش ورود صداهای مزاحم به داخل ساختمانها می گردد.
تغییر در سامانه حملونقل شهری: وی از توسعه حملونقل عمومی نیز به صورت مهمترین عامل كاهش آلودگی صوتی نام برد و گفت: هر اتوبوس مناسب،سبب کاهش 30 خودرو اضافه شخصی در شهر میشود.
از سوی دیگر، آشكار نبودن عوارض آلودگیهای صوتی موجب شدهاند تا ناهنجاری عصر جدید جدی گرفته نشود و سردرد، مشكلات گوارشی، ناراحتیهای شنوایی و 1001 بیماری دیگر كه ناشی از آلودگیهای محیطی و صوتی است، شوخیبردار نیستد.
آلودگی صوتی، عفونتهای جزئی پدید میآورد و موجب كاهش ایمنی بدن در برابر ابتلا به سرماخوردگی میشود. شنیدن صدای وزوز و چیزی شبیه به سوت كشیدن گوش از دستاوردهای دیگر صنعتی شدن شهرهاست.
گوش و صداهای آلوده: دكتر «علی فتاحی» متخصص گوش و حلق و بینی نیز معتقد است: صداهای شدید مانند انفجارها سبب پارگی و آسیب دیدگی پرده گوش میشود. آسیبهای داخلی گوش هرگز درمان نمیشود. عصبهای داخلی گوش حساسیت زیادی دارند.
تماس مزمن گوش با صوت بیش از 80 دسیبل نزدیك به 8 ساعت در طول روز آسیبهای برگشتناپذیری پدید میآورند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشكی شهید بهشتی می افزاید: عوارض ناشی از آلودگیهای صوتی در مراحل اولیه در خور تشخیص نیست. این بیماریها، نخست هیچ علامتی از خود نشان نمیدهند.
«وزوز گوش» نخستین علامت افت شنوایی به شمار میرود. فتاحی میكند: شدت صوت مطلوب برای انسانها زیر ۴۰ دسیبل است؛ این در حالی است كه گذشته از كارخانهها، راهآهن، مترو، فرودگاه و موارد مشابه حتی خیابانهای شهری مانند تهران هم آلودگی شدید صوتی دارد. این امر سلولهای حساس داخلی گوش را دچار آسیب میكند. بلند شدن صدای زنگ تلفنهای همراه هم قصه جدیدی است. آهنگهای ناهنجار و آزاردهنده گوش از سویی و بلند بلند صحبت کردن صاحبان تلفن همراه در فضاهای بسته از سوی دیگر، بر اعصاب انسانها اثر میگذارد.
صوتهای نامناسب و نابارور، اما این تنها یك روی سكه است؛ زیرا دكتر «كیوان رادخواه»، متخصص اورولوژی علاوه بر این موارد نسبت به رابطه مستقیم استفاده از تلفن همراه و افزایش ناباروری مردان هشدار میدهد: آلودگیهای صوتی و امواج صادرشده از گوشیهای تلفن همراه و بستن این تلفنها به كمربند، اختلالهای نطفهای را در مردان افزایش میدهد.
آلودگیهای صوتی علاوه بر ایجاد اضطراب بر همه سلولهای بدن انسان تأثیر میگذارد. كاهش میزان نطفه در مردان نیز از عواقب آلودگیهای صوتی است!
راه حل چیست؟ «امیدرضا واعظ آشتیانی»، رئیس كمیته نوسازی خودروهای فرسوده نیز میگوید: شهرداریها میتوانند در كاهش این نوع آلودگیها نقش پررنگتری داشته باشند. آلودگی صوتی موتوسیكلت ها بسیار بیشتر از خودروهاست. این صداها با اعصاب مردم بازی می كند.
حال آنكه استفاده از بوق های نامناسب روی موتوسیكلت ها و خودروها نیز منع قانونی جدی ندارد. بنابراین ایجاد محدودیت در نوع بوق موتوسیكلت ها و خودروها یكی از راه های كاهش آلودگی صوتی به شمار می رود». تعداد زیادی از رانندگان برای صدا زدن دوستان و یا احوالپرسی با افراد دیگر بوق می زنند. آشتیانی معتقد است، برای مكان های استفاده از بوق نیازمند قوانین معین هستیم.سنگینی و فرسودگی وسایل باربر هنگام حركت و توقف، آلودگی های صوتی را افزایش می دهند، گرچه داخل تعداد زیادی از خودروهای «نو» پرسروصداتر از خودروهای كهنه اند اما با این حال نوسازی وسایل حمل ونقل شهری می تواند در كاهش این ناهنجاری ها بسیار مؤثر باشد. كامكاری ـ روانپزشك ـ نیز می گوید: «كاستن آلودگی های صوتی ناشی از صدای زنگ تلفن ، تلویزیون و رادیو پخش آرامش نسبی را به ساكنان خانه بازمی گرداند. پلیس راهنمایی و رانندگی، شهرداری و دیگر ارگان های مسئول نیز می توانند این عوامل را بیرون از خانه كنترل كنند.» دكتر فتاحی، متخصص گوش و حلق و بینی نیز استفاده از محافظ گوش را برای افراد در معرض این آلودگی ها توصیه می كند. حذف منابع تولید صداهای خطرناك، ضدصدا كردن ساختمان ها و واحدهای مسكونی، دو جداره كردن شیشه پنجره ها به اضافه موارد یاد شده می توانند به كاهش صدای كثیف كمك كنند. در هر حال قلب شهرنشینان در هر ضربه خود خواهش آرامش دارند. حالا صدای پرنده ها هم درآمده. آنها بار سفر بسته اند و خیلی هاشان سال ها قبل از شهرمان رفته اند.
اگر چه كاشت درخت و ایجاد فضای سبز به مقدار ۱۰ دسی بل از شدت صوت می كاهد اما متأسفانه درختان زیادی هم در شهرهای بزرگ باقی نمانده است. روی این تعداد انگشت شمار هم گنجشك ها نمی خوانند. اما شاید پرنده ها با صدای بوق ماشین های ما قهر كنند و دیگر هیچ وقت برایمان نخوانند. آن وقت حسرت «چهچهه» بلبل ها در شاخ و برگ های بهاری بر دل تك تك شهرنشینان می ماند!
<
