پیوندها

هلال یا هلال احمر 

امروزه جهانیان «هلال» را نماد اسلام می دانند و این نماد بر پرچم شمار زیادی از كشورهای اسلامی نظیر: الجزایر، آذربایجان، مالزی، موریتانی، پاكستان، تونس، تركیه، تركمنستان، ازبكستان و حتی به گونه ای ایران نقش بسته است.

افزون بر آن در نقش سازمان ها و نهادهای بین المللی ویژه مسلمانان یا كشورهای اسلامی مانند «هلال احمر» نمود عینی آن را می توان دید.

تاریخچه

نماد هلال به چند هزار سال پیش از اسلام بازمی گردد و تعیین ریشه های دقیق این نماد دیرین كاری دشوار است، اما بسیاری بر این باورند مردمان آسیای میانه و «سیبری» كه خورشید و ماه و خدایان آسمانی را پرستش می كردند، نخستین بار نماد هلال را به کار بردند.

همچنین، گزارش هایی در دست است كه نماد هلال و ستاره باز نمایی از «تانیت» (Tanit) «الهه كارتاژها» و «دیانا» (Diana) «رب النوع» یونانی است.

مردمی كه در شهر «بیزانس» (قسطنطنیه یا استانبول امروزی) می زیستند، نماد هلال ماه را اختیار كردند.

بنا به برخی از روایت ها، گزینش نماد به سبب احترامی بود كه این مردم برای دیانا، الهه یونانی قایل بودند.

بر اساس دیگر منابع، این نماد به نبرد رومی ها، در روز اول ماه، با «بربرها» (اقوام گت) و شكست آنان بازمی گردد.

در هر صورت، هلال ماه دیر زمانی پس از ظهور «حضرت مسیح (ع)»، نماد شهر بیزانس بود و در حقیقت جامعه نوپای مسلمانان نمادی نداشت.

در زمان «حضرت محمد (ص)» سپاه و کاروان مسلمانان برای معرفی هویت خود از پرچم های ساده به رنگ های سیاه، سرخ، سفید یا سبز استفاده می كردند.

در زمان خلافت «عثمانی» نماد هلال و ستاره به جهان اسلام معرفی شد. ترك ها كه در سال 832 با فتح «قسطنطنیه» «امپراتوری بیزانس» را برانداختند، پرچم و نماد شهر مسیحی را پذیرفتند.

«سلطان محمد فاتح»، امپراتور عثمانی، نماد هلال را خوش یمن می دانست؛ بنابر این، آن را حفظ کرد و نماد سلسله خویش قرار داد. او رویای گسترش هلال ماه را از یک سوی زمین تا دیگر سوی آن در سر می پروراند.

پس از جنگ های بسیار با كشورهای اروپایی همچون «جنگهای صلیبی»، نماد عثمانیان در اذهان جهانیان به مثابه مظهر و تجلی دین اسلام درآمد.

بر مبنای همین تاریخچه، بسیاری از مسلمانان از بکارگیری آن به صورت نماد دین اسلام سرباز می زدند و معتقد بودند که دین اسلام به لحاظ تاریخی بدون نماد است.

امپراتوری عثمانی صدها سال بر جهان اسلام حکومت کرد و تنها کشور ایران (زمان صفویه، افشاریه و زندیه) بود که در برابر زورگویی و کشورگشایی آنها ایستاد.

شاید امروزه پذیرش آسان این نماد از سوی مسلمانان به سبب نسبت ذهنی هلال با ماههای قمری باشد كه از تقویم قمری برای شناسایی اعیاد و اوقات مذهبی و فرایض و مناسک مقدس نظیر حج استفاده می شود؛ از این رو، هلال ماه، در نجوم اسلامی از دیرباز تاكنون، اهمیت بسیاری داشت.

اکنون بی شک نمادی نظیر هلال ماه و ستاره نباید به طور اصولی در مقام نشان دهنده دینی نظیر اسلام قرار گیرد.

*************************************

نقل از:

1_ ماهنامه «پیام هلال»؛ صفحه 22، شماره 110، آبان 1384

2_ «سقوط قسطنطنیه»؛ نوشته: برناردین کیلتی؛ مترجم: مصطفی مقربی؛ صفحه 23، 24 و 215

منوی اصلی

امکانات