گرچه مراسم عزاداری ماه محرم، از نظر مذهبی مهم بود، اما امروزه، تعزیه خوانی، از نظر اقتصادی و زیبایی شناختی هم اهمیت پیدا کرده است. تحقیق درباره بسياری از مغازه داران بازار تهران نشان می دهد که اين افراد در روزهای نزديک به عزاداری، فعاليت اقتصادی معمول خود را تعطيل می کنند، و به خريد و فروش ابزار و ادوات عزاداری می پردازند؛ از طرفی پرچمها و علمها و رنگهايی که برای این مراسم استفاده می شوند، مدام و هرساله تغيير می کنند. اين امر موجب می شود، که امروزه مانند گذشته نتوان از نمادهای عزاداری برای سالهای متمادی استفاده کرد. در گذشته شايد - برای نمونه - از يک عَلَم، 80 سال استفاده می کردند، اما امروزه چنين نيست؛ چون در واقع هيئتها، مکان مناسب برای نگهداری از آنها در اختيار ندارد و همچنین کيفيت آنها طوری نیست که بتوان برای استفاده در سالهای بعد نگهداری کرد.
امروزه زيبايی شناختی نمادها و به روز بودن عزاداری و تعزيه خوانی و نمادهای آن بسیار اهمیت دارند.
هيئتهای عزاداری و دسته ها با استفاده از نمادهای خاص هويت اجتماعی خود را معرفی می نمایند. شکل و شمايل ظاهری هيئتها علاوه بر هویت اجتماعی، معرف موقعيت طبقاتی دسته های عزاداری هم هست.
استفاده از نمادهای گوناگون، گاه برای خودنمايی و نشان دادن هيبت و صلابت و عظمت آن صورت مي گيرد. اينها نمونه ای از تغییرات عزاداری است.
تغيير در ترکيب جمعيتی
تغيير در ترکيب جمعيتی هيئتهای عزاداری، مقوله مهمی است که هم بر ساختار هيئتها و هم بر ورود نمادهای جديد به آنها تأثير گذاشته است.
امروزه، جوانان، از گردانندگان و دست اندرکاران هيئتهای عزاداری هستند. بنابراین، این امر موجب شده تا آنان بر اساس شناخت خود از دين، نمادهای عزاداری را تغییر دهند و با تصاویر و اشعار و موسیقی خاص که در تعزیه وارد کرده اند، این مراسم را برگزار کنند.
هيئتهای سنتی با این تغييرات چندان موافق نيستند. زیرا به نظر ایشان، اين نمادهای جديد، امر مقدس عزاداری را روزمره نموده و از قداست آن می کاهد. البته تعزيه خوانی که نوعی نمايش مذهبی است، می تواند نمادهای جدید را در خود جای دهد.
نوشته شده توسط samanghan |
لینک ثابت | موضوع:
ايران بعد از اسلام |