صبح رامهرمز
samanghan
|
|
قطره سياه کجا بود؟ د
ر حاليکه گزارشهای رصد گذر زهره از سراسر دنيا منتشر مي شود، مسئله مطرح در گروه های رصدی، قطره سياه است: چرا بعضی از مردم آن را ديده اند در صورتيکه بقيه نديده اند؟ اين پديده واقعا اتفاق افتاده است؟ اثر قطره سياه وقتی ديده می شود که گاهی در محل اتصال زهره به لبه خورشيد تکه سياهی ظاهر می شود که به زهره شکل قطره اشک می دهد. اين پديده بيشتر در قرن 18 و 19 مشاهده و بررسی شده است. هنوز خيلی از رصدگران گزارشی از مشاهده قطره سياه نداده اند. و کسانی که آن را ديده اند، آن را به وضوح قطره سياهی که در گذشته ديده شده نيافته اند و از اعلام آن به عنوان قطره سياه خودداری کرده اند. نظرهای مختلفی برای دليل اين اختلاف وجود دارد. يک نظريه برجسته وجود تلسکوپهای قويتر را ذکر مي کند. حتی شرايط جوی مناسب هم به عنوان يک دليل پيشنهاد شده است. Lorenzo Comolli ، گذر را از اطراف شهر ميلان مشاهده کرده و رصد قطره سياه را در لحظه خروج زهره از سطح خورشيد گزارش کرده نه در لحظه ورود آن. در رابطه با لحظه ورود او می گويد: " چون رصد با کيفيت خوب انجام شد، من قطره سياه را نديدم. محل ورود قرص صاف بود. در لحظه خروج با شرايط بدتر رصدی ، قطره سياه وجود داشت. بخصوص در بدترين لحظه رصد." Govert Schilling ، همکار مجله Sky & Telescope ، کسی که گذر را از نيوزلند مشاهده کرده می گويد: " وقتی به ورود زهره به سطح خورشيد با دوربين دوچشمی نگاه کردم، گمان کردم چيزی را می بينم که شما به آن قطره سياه می گوييد، ولی با رصد با ابزارهای دقيق تر چيزی مثل قطره سياه مشاهده نشد." بعضی تصاوير گذر، نقطه برخورد را بدون کوچکترين اثری از قطره سياه نشان می دهند (مانند تصوير زير) . بعضی تصاوير ديگر، تيرگی و ناصافی محل اتصال را در بين زهره و خورشيد در لحظه ورود يا خروج نشان می دهند که کاملا هم حالت قرص مانند سياره را از بين نمی برد.تعداد کمی آنچه در قرن گذشته قطره سياه ناميده شده را نشان می دهند. سه تصوير ترکيب شده اند تا لحظه برخورد سوم را نشان دهند. اين تصوير توسط عدسی 16 اينچ f/16 در ايتاليا گرفته شده است. " بخشی از اين مسئله می تواند به دقت بستگی داشته باشد. " Jay Pasachoff (کالج ويليام ) می گويد. او می گويد مطالعات او و Glenn Schneider (دانشگاه آريزونا) از تصاوير فضايی سالهای 1999 و 2003 گذر عطارد نشان می دهد که ابزار اپتيکی و قدرت تفکيک پذيری عوامل موثری در اثر قطره سياه هستند. " بنابراين عجيب نيست که تلسکوپهای بزرگ که قابليت تفکيک نقاط بالاتری دارند، اثر قطره سياه را نشان نمی دهند." او تصاويری را از ماهواره TRACE بررسی خواهد کرد تا ديد بهتری از اين پديده داشته باشد. بنابراين اثر قطره سياه در قرن 21 هم مانند قرن 19 به صورت معما باقی مانده است. اين بحث احتمالا با گزارشهای رصدهای بيشتر در رابطه با اينکه چه چيزی يک قطره سياه حقيقی را تشکيل می دهد ادامه پيدا می کند. و آن باقی می ماند تا اينکه شرايط پيدايش قطره سياه ، با بررسی و مقايسه گزارشهايی که در هفته ها و ماه های جاری بدست می آيد و يا حتی در زمان گذر بعدی زهره يعنی در 6 ژوئن 2012، مشخص شود. سری تصاوير عکس برداری شده در سنگاپور که به طور مشخص اثر قطره سياه را نشان می دهند. ولی در تصاوير با کيفيت بالاتر هيچ يک از اين موارد ديده نمی شود. |
< |