صبح رامهرمز - معمای کهکشان حلقوی قطبی

دراواخردهه 1970 بودكه به لاسرنا شيلي رسیدم ،و براي رصد در رصد خانه سررو تولولو(Cerrotololo) از مجموعه رصدخانه هاي آمریکا، داخل دفتر فرانسيس شوايتزر اخترشناس شدم. او به من نگاهي کرد و گفت: اجازه بدهید یک کهکشان فوق العاده به شما نشان بدهم که پیدا کرده ام. من یک عکس از یک کهکشان پهن با ساختاری حلقوی مانند، گسترده از قطب به قطب دیدم و گفتم: آه، من کهکشان دیگری را مثل آن می شناسم. یک جدول پیدا کردم و یک مورد مشابه به او نشان دادم، سپس در اینجا ما تصمیم به مطالعه کهکشانهای حلقوی قطبی گرفتیم. عکس زیبايي که توسط تلسکوپ فضایی هابل گرفته شده از NGC4650A است، نمونه اصلی کهکشان حلقوی قطبی که تقریباً 130 میلیون سال نوری فاصله دارد، این جزئیات ساختار رانشان می دهد.ساختار مرکز کهکشان،كهكشاني عرضی شکل است که ستاره ها،گازیاغباري درآن قابل تشخیص نمی باشند،كه تاقطبهارااحاطه کرده اند. (ازچپ به راست تصویري كه نشان داده شده)بصورت چیزی مانندیک حلقه پیچ خورده ازماده ستاره ای به نظرمی آیدکه 60000 سال نوری فاصله دارد.درمقايسه بامرکزيك کهکشان ،دراین حلقه ستاره هاي آبی جوان ابرغول متعددی مشاهده ميشود.نحوه شکل گيري ستاره هاي آن بوسيله گازهای یونيزه شده خطوط پرتوهاي طيفي قابل شناسايي است . کهکشانهای حلقوی قطبی چگونه شکل میگیرند؟یک اثر،ازتجمع همسایه هایشان میآید . دراولین مدلها اينگونه فرض می شود كه آنها هنگامي توسعه مي يابند كه یک کهکشان با تجمع گاز ضعیف با یک كوتوله مملو از گاز و يا با نواري از گازكهكشان همسايه ،ادغام می شود. حرکت تقدیمی ،سبب منتشر شدن گاز و اگر گاز به مدار قطبی برسد، بعد از بیلیونها سال یک حلقه قطبی شکل می گیرد. بدبختانه، این قبیل نمونه ها، انطباق ضعيفي با كهكشان NGC4650A دارد. اساساً با استفاده رادیوتلسکوپ ها و بررسي كيفيت بالا ي هیدروژن خنثی مشهوداست ، ماگدا آرنوبولدي( از رصدخانه تورينو ایتالیا ) و همکارش یک مدل متفاوت مطرح کردند: یک ترکیب از دو صفحه کهکشان،عمودبریکدیگر. آنها حلقه ای در NGC4650A تشخیص دادند كه چنان پر جرم ، گسترده و تقریباً در لبه يك صفحه است. پیچ وتاب آشکاردرصفحه،ناشی ازبازوهای مارپیچی است که باستاره های جوان شکل میگیرند. بعد ازيك ميلياردسال ازفشرده شدن،جرم دوکهکشان محدداًپخش شده ومزاحم شکل گیری ستاره ها در مرکز عرضی شئ می شود و در نتيجه به یک صفحه قطبی منجر می شود. تركيب سيستم هاله ماده سياه که پخش ماده نادیدني اماگسترده و مهمتر از بخش مرئیNGC4650A ومحتویات بیشتر آن چیست؟ ما هنوز نمی دانیم. دیگر جزئیات مشاهده شده از سرعتهای ستاره ای درمرکز کهکشان و در حلقه شاید به ما اجازه رسیدن به جواب این سوال مهم را بدهد.طبیعت تولیدکهکشانهاخیلی رويايي است و اخترشناسان را به مبارزه براي تخيل وشناخت آنها دعوت مي کند. *تصور خانم ورا را بين به کشف ماده تاریک بیش از 30 سال قبل کمک کرد و او به تلاش خود برای درك کهکشان هاي اعماق آسمان ادامه داد