صبح رامهرمز
samanghan
|
|
MASER چیست؟ محسن کار خیران عضو انجمن Maser مخففMicro wave Amplified Stimulated Emission of Radiationاست. این پدیده یکی از چشمه های نوری است که تولید آن به دمای جسم بستگی ندارد(Non Thermal radiation (سیستم ماسرها به مانند لیزر است. ماسرها در ناحیه بسیار فشرده در میان سحابیها ( که معمولاً از ملکولهای تشکیل شده اند) رخ می دهد. فضای میان ستاره ای شامل گونه های کمی از ملکولها مانند: H2,OH,H2o,CH3,OH,Sio می شود. بخاطر پراکندگی این ملکولها، خطوط طیف نشری آنها بسیار ضعیف و شناسایی آنها بسیار سخت است اما با استفاده از پدیده ماسر می توان حتی در کهکشانهای دیگر هم آنها را شناسایی کرد. در حالت عادی ماسرها درحالت های زیر اتفاق می افتد: 1- وقتی ابر ملکولی درمقابل یک چشمه موج الکترومغناطیسی قرار گیرد. ( مانند زمانی که یک ستاره جوان پر نور در پشت آن قرار گیرد.) 2- وقتی ابرهای بزرگ H2(GMC) با آنها برخورد کند. ماسر زمانی رخ می دهد که ملکولهای یک ابر ملکولی درحالت برانگیخته باشند( تفاوت لیزر وماسر درهمین جا است چون در لیزرها اتم گازی در حالت برانگیخته شده است) ملکول برانگیخته می شود و می خواهد به حالت پایه برگردد به همین منظور همان مقدار انرژِی را که گرفته بصورت نورپس میدهد.این موج الکترومغناطیس که ازبین ملکولهای برانگیخته دیگرعبورمی کند ، اولاً سرعت برگشتن به حالت پایه ملکولهای دیگر را افزایش می دهد، دوماً با موج الکترومغناطیس دیگر ملکولها هم فاز بوده بنابراین تداخل سازنده خواهند داشت ودامنه موجی که ازسحابی بیرون بیاید چند برابر می شود. به همین ترتیب شدت تابش موج الکترومغناطیس افزایش می یابد. ازاین سیستم در آنتن های رادیویی برای تقویت امواج دریافت شده استفاده می شود. برای درک بیشتر موضوع به تصویر زیر که مربوط به لیزر است توجه کنید: در اینجا پرتویی با (E=hf) انرژی هم اندازه با انرژی بین دو تراز با اتم برخورد می کند ( اختلاف انرژی = (-ER/n2 ^2)-(-ER/n2 ^2)) این انرژی با انرژی موج به فرکانس f برابر است موج القایی با موج حاصل از اتم هم انرژی هم بسامد وهم فاز است بنابراین با هم تداخل سازنده خواهند داشت. ( در ماسرها هم همینطور است) . توضیح فرمول ها10-15× h=4/14 الکترون ولت ثابت پلانگ الکترون ولت ER=13.6 ثابت رید برگ |
< |