تبليغاتX
صبح رامهرمز - زندگی نامه آندر دورى يه اولین مترجم قرآن کریم به زبان فرانسه

samanghan





زندگی نامه آندر دورى يه اولین مترجم قرآن کریم به زبان فرانسه 

     
در سال 1647م "آندر دورى يه" قرآن را مستقيماً از روى متن عربى به زبان فرانسه در آورد و فرانسويان را بيش از پيش با اصول عقايد مسلمانان آشنا كرد وى در سال 1580م در شهر "مارسيني" واقع در شرق...


در سال 1647م "آندر دورى يه" قرآن را مستقيماً از روى متن عربى به زبان فرانسه در آورد و فرانسويان را بيش از پيش با اصول عقايد مسلمانان آشنا كرد وى در سال 1580م در شهر "مارسيني" واقع در شرق فرانسه به دنيا آمده بود .
 تحصيلات مقدماتى را در كشور خود به پايان رساند و سپس عازم تركيه عثمانى شد در آن جا زبانهاى تركى، عربى و فارسى را آموخت . آن گاه به عنوان كنسول فرانسه عازم مصر شد.
نخستين ترجمه فرانسوى گلستان سعدى كه در سال 1634م انتشار يافت 15 نيز از اوست ."دورى يه" با چنين سابقه و بضاعتى در حدود سال 1640م به ترجمه قرآن همت گماشت و اينك نخستين بار بود كه كتاب دينى مسلمانان مستقيما از روى متن عربى به يكى از زبانهاى زنده اروپايى كه همه مردم بدان سخن مى گفتند و نه تنها به زبان مرده لاتينى كه فقط كشيشان آن را مى دانستند،ترجمه مى شد.مترجم آن هم بر خلاف آنچه تا آن تاريخ متداول بود، مردى اهل سياست بود نه كشيشى متعصب . از اين رو مورد استقبال بسيار قرار گرفت و در سال 1649م يعنى دو سال پس از انتشار، تجديد چاپ شد و در همان سال به زبان انگليسى سپس به زبانهاى هلندى، آلمانى و روسى در آمد .و از تاريخ انتشار تا سال 1785م بيست و چهار مرتبه به چاپ رسيد و چنين موفقيتى تا آن دوره براى يك كتاب مذهبى متعلق به غير مسيحيان سابقه نداشت. با اين همه "دورى يه" نتوانست و نمى توانست خود را به كلى از قيد اوهام پيشين برهاند . از اين رو، در مقدمه كوتاهى كه بر ترجمه خود افزوده، پيامبراسلام را تكذيب و مسلمانان را تحقير كرده است .اما بايد توجّه داشت نيمه اول قرن هفدهم دورة اوج گيرى احساسات مذهبى كاتوليك ها بود. بازرسان سازمان تفتيش عقايد مذهب، مسلمانان و يهوديان را به اتهام كفر، و گاه همكيشان خود را به اتهام الحاد در تلهاى آتش مى سوزاندند و خاكسترشان را بر باد مى دادند .لذا اگر "دورى يه" هم نمى خواست به تعصبات مذهبى دامن زند، ناگزير بود به محافظه كارى هايى تن دهد و شايد مقدمه كوتاه يك و نيم صفحه اى او نيز بهانه اى براى گرفتن اجازه چاپ و نشر اثرش مى بود .
چرا كه او پس از مقدمه بلافاصله به شرح عقايد مذهبى مسلمانان مى پردازد و در اين كار به هيچ روى از گفتن حقيقت دريغ نمى ورزد .
"دورى يه" ترجمه قرآن را از سوره فاتحه آغاز مى كند و با سوره ناس به پايان مى رساند و اين كارى بزرگ و بى سابقه بود و مترجم نمونه اى پيش رو نداشت تا از آن بهره مند شود. امروزه پس از گذشت نزديك به چهارصد سال و با وجود بيست و هشت ترجمه كامل و بيش از دويست ترجمه جزيى و ناتمام از قرآن به زبان فرانسه و با آن همه پژوهش هايى كه درباره بلاغت و محتوا و الفاظ قرآن انجام شده، ترجمه آن به هر زبانى كه باشد از جمله به زبان فرانسه كارى است بس دشوار و شايد ناممكن.
هرگاه جو حاكم بر جامعه فرانسه و روحية مذهبى مردم آن دوره و تهديد و فشار كشيشان فرانسوى جهت به انحصار در آوردن مسائل مذهبى و ممانعت از آگاهى مردم در مورد اصول اديان ديگر، را در نظر بگيريم آن گاه به اهميت كارى كه "دورى يه" براى نخستين بار انجام داده است بيشتر پى خواهيم برد.
با اين همه، ترجمه "دورى يه" نيز مانند هر كار ديگرى كه براى نخستين بار انجام مى شود، داراى ضعف هايى است كه مى توان آنها را به دو دسته تقسيم كرد: فنى و محتوايى .
از لحاظ فنى كتاب فاقد فهرست و شماره گذارى و ترتيب آيات است و هر يك از سوره ها داستان وار و همچون حكايتى ترجمه شده است، به گونه اى كه باز يافتن آيه اى معين در مجموع 648 صفحه كتاب حوصله و دقت بسيارى مى خواهد .از سوى ديگر نام هايى كه "دورى يه" براى سوره ها برگزيده، با همه كوششى كه در مراجعه به تفاسير علماى اسلامى انجام داده، يا نامناسب است يا مهجور .
مثلاً سوره "ماعون" را به سوره La loy يعنى دين و قانون شرع در متون كهن و سوره "همزه" را Persecution يعنى شكنجه ترجمه كرده است. همين گونه است در مورد سوره هاى "كوثر" ، "والعاديات" ، "تكاثر" ، "والضحي" ، "نصر" و بسيارى از سوره هاى ديگر كه به ترتيب آنها را Affluence، Les chevaux ، Abondance ،Soleil leve ، و Protection ناميده است كه با اكثر ترجمه هاى دقيق تر معاصر يكسان نيست .
البته برخى از اين ناهماهنگى ها را مى توان به اختلاف واژگان متداول در قرن 16 با واژگان زبان فرانسه معاصر مربوط دانست ولى برخى ديگر بدون ترديد از اشتباه "دورى يه" از معادل يابى برخواسته است.
نكته ديگر در ترجمه "دورى يه" عدم توجه او به وجوه و زمان هاى افعال در زبان عربى است، و اين مشكلى است كه حتى برخى از مترجمان معاصر نيز نتوانستند خود را از قيد آن برهانند. زيرا برايشان دشوار بوده كه بيست و يك زمان مختلف زبان فرانسه را در معدودى زمان متداول در زبان عربى بگنجانند و مترجم در برگرداندن افعال در مى ماند و تنها ظاهر لفظى آنها را در نظر مى گيرند. به عنوان مثال آيه (تبت يدا ابى لهب و تب) را اينگونه معنى مى كند: "ابولهب دستهاى خود را از دست داده و خداوند او را به كيفر رسانده است". "دورى يه" توجه نداشته است كه فعل تبت در نخستين آيه سوره، هر چند بصورت ماضى ساده آمده ولى در مقام نفرين بكار رفته است و اين اشتباه او، خود موجب اشتباهات ديگر شده است كه مفاد آيه مباركه فوق چنين است: (بريده باد دستهاى ابولهب! و مرگ بر او باد!) البته در برابر اين نقاط ضعف، نقاط قوتى نيز هست. كمتر پيش مى آيد كه "دورى يه" در بازگرداندن آيات شريفه دست خوش توجيهات و تفسيرهاى متداول در ميان كشيشان آن دوره شده باشد. بدينگونه ترجمه "دورى يه" اگر چه ضعف فراوان داشت و گاه تحت تأثير پيش داوريهاى آن دوره قرار مى گرفت اما در شناساندن متن اصلى قرآن به معاصران خود بسيار موثر بود و تا سال 1734م، پيش از انتشار ترجمه انگليسى جرج سيل17 يكى از مآخذ معتبر و مستند اروپايى درباره اسلام و مسلمانان به شمار مى رفت.

نوشته شده توسط samanghan | لینک ثابت | موضوع: مشاهیر جهان |



<