پیوندها

سياه زخم (Anthrax ،Charbon) چیست ؟ 

عبارتست از : ۱ ـ  وجود علائم باليني منطبق بر سياه زخم پوستي، استنشاقي يا گوارشي باضافه مثبت بودن نمونه از نظر وجود باسيل سياه زخم، يا ۲ ـ  انطباق باليني همراه با حداقل ۲ تست مثبت تشخيصي پشتيبان.
 
مورد مظنون سياه زخم،

 عبارتست از : ۱ ـ  انطباق باليني، بدون جدا كردن باسيل سياه زخم از نمونه ها همراه با مثبت بودن يكي از تست هاي آزمايشگاهي پشتيبان يا ۲ ـ  انطباق باليني بيماري با سياه زخم، همراه با شواهد اپيدميولوژيك تماس با يك محيط  آلوده ثابت شده، بدون وجود شواهد آزمايشگاهي .
 
اين بيماري ممكن است بصورت سياه زخم پوستي، گوارشي، ريوي و ندرتا مننژيت، تظاهر نمايد ولي شايعترين چهره باليني آنرا سياه زخم پوستي، تشكيل ميدهد.
 
سياه زخم پوستي، به دنبال پشت سر گذاشتن دوره كمون ۱۰ -  ۳ روزه، بصورت پاپول كوچكي در محل ورود باسيل، به پوست، تظاهر مينمايد و پس از گذشت چند روز به وزيكول، تبديل ميگردد و اطراف آنرا قرمزي و ادم مختصري كه گوده گذار نميباشد فرا مي گيرد. سپس در عرض چند روز ناحيه خونريزي دهنده سياه رنگي در بخش مركزي وزيكول، ظاهر ميشود و با تخليه مايع وزيكول، اولسر فرورفته با حدود مشخصي كه در وسط  آن اسكار سياه رنگي به چشم ميخورد بوجود مي آيد و در عرض ۳ -  ۱ هفته از موضع، جدا ميشود. البته گاهي سياه زخم پوستي، با تشكيل بول، ادم منتشر، تب شديد و توكسمي، همراه است و به ادم بدخيم، موسوم ميباشد. لازم به ذكر است كه درمان آنتي بيوتيكي، تاثيري بر سير ضايعه موضعي سياه زخم پوستي ندارد و تنها ميتواند از سپتيسمي و بروز عفونت ثانويه، جلوگيري نمايد .
 
در صورتي كه ضايعه در قسمت تحتاني صورت يا گردن، قرار داشته باشد ادم حاصله ميتواند گردن را احاطه نموده به، تراشه، فشار آورد و حتي ناحيه حنجره نيز دچار ادم شود و به مشكلات تنفسي و خفگي، بيانجامد كه براي رفع آن بايستي به تراكئوتومي ، متوسل شد.
 
اغلب ضايعات، بهبود مي يابند و اثر ناچيزي از خود به جا ميگذارند ولي ضايعات موجود بر روي فك و چشم، گاهي گانگرنه شده سرانجام، جهت ترميم آنها بايستي به جراحي پلاستيك متوسل گرديد. بيماراني كه دير به پزشك مراجعه ميكنند ممكن است دچار كلاپس گردش خون و خونريزي شديد روده و مدياستينيت هموراژيك، بشوند ولي بيماراني كه به موقع، مراجعه مينمايند سريعا به اقدامات درماني، پاسخ ميدهند.
 
گرچه گاهي چند هفته طول مي كشد تا اسكار، از محل خود جدا شود ولي پس از شروع درمان با  پني سيلين، باسيل سياه زخم، در عرض۲ - ۱ روز كامل از بين ميرودودر ضايعه، يافت نميشود .
ميزان مرگ ناشي از مننژيت سياه زخم، عليرغم درمان مناسب، حدود ۱۰۰% است . ضمنا ميزان مرگ ناشي از نوع ريوي، حدود ۱۰۰ـ۸۰% و نوع گوارشي ، ۷۵ -  ۲۵% ميباشد و سياه زخم پوستي، در صورتي كه درمان نشود در ۲۵ - ۲۰% موارد، به مرگ بيمار منجر ميگردد ۰ سياه زخم پوستي، اغلب بر روي صورت و اندام فوقاني عارض ميشود  مطالعه پرونده بيماران حاكي از آنست كه اين ضايعات در ۵۸% موارد، در صورت در ۳۲% موارد در اندام فوقاني ودر ۵% موارد در اندام تحتاني عارض گرديده و در ۵ درصد موارد به شكل گوارشي، عارض شده است .
 
سياه زخم گوارشي با درد شديد شكم همراه با تب و علائم سپتي سمي، حادث مي شود. اين بيماري معمولا بعد از مصرف گوشت آلوده خام يا با پخت ناكافي عارض ميگردد و دوره نهفتگي آن در حدود ۷ـ۱ روز ميباشد. سياه زخم گوارشي ممكن است به اشكال دهاني، حلقي و شكمي، عارض شود. گرفتاري حلق، معمولا با ضايعاتي در قاعده زبان همراه با اشكال در بلع (ديسفاژي) ، تب و تورم عقده هاي لنفاوي گردن، تظاهر مي نمايد. التهاب قسمت تحتاني روده ها مشخصا باعث تهوع، كاهش اشتها و تب همراه با درد شكم، استفراغ خوني (هماتمز) و اسهال خوني ميگردد.
سياه زخم استنشاقي، با يك دوره مقدماتي شبيه عفونت ويروسي دستگاه تنفس ، شروع مي شود و سپس باعث ايجاد هيپوكسي و ديس پنه همراه با عريض شدن مدياستن در كليشه راديوگرافي قفسه سينه مي گردد و كشنده ترين شكل باليني اين بيماري به حساب مي آيد. اين بيماري در اثر استنشاق ۵۰ـ۸ هزار اسپور باسيلوس آنتراسيس حاصل مي گردد. دوره نهفتگي آن در انسان در حدود ۷ـ۱ روز است ولي گاهي تا ۶۰ روز نيز به طول مي انجامد و عواملي نظير فاكتورهاي ميزباني، تعداد اسپور استنشاق شده و كموپروفيلاكسي، دوره كمون بيماري را تحت تاثير، قرار مي دهد. علائم اوليه شامل تب خفيف، درد عضلاني و حالت كسالت است كه ممكن است به سمت نارسائي تنفسي و شوك، پيشرفت كند و مننژيت نيز همراه با آن عارض شود .
۳ ـ  انتشار جغرافيائى
I ـ وضعيت جهانى و منطقه اى بيمارى
سياه زخم، انتشار جهاني دارد و تنها نحوه و ميزان انتقال آن در كشورهاي مختلف، متفاوت است بطوري كه حدود ۸۰% موارد گزارش شده در آمريكا در رابطه با صنعت و ۲۰ درصد بقيه، در ارتباط  با كشاورزي، بوده در آن كشور هنوز سياه زخم گوارشي، گزارش نشده است ، هرچند بر اساس گزارش  CDC  در نيمه دوم سال ۲۰۰۱ مواردي از سياه زخم استنشاقي، ناشي از بيوتروريسم در آن كشور، رخ داده است. ولي در كشور هائي كه زندگي مردم، بيشتر از طريق كشاورزي و دامپروري غير مكانيزه، ميگذرد شيوع بيماري، بيشتر در رابطه با اين مشاغل، بوده و موارد صنعتي، به مراتب كمتر ديده ميشود . سالانه حدود ۲۰۰۰۰ـ۲۰۰۰ مورد سياه زخم، در سطح جهان گزارش ميشود.
 
همچنين طي سالهاي ۸۰ـ۱۹۷۸ ميلادي، طغيان اين بيماري باعث بروز ۹۷۰۰ مورد سياه زخم انساني در زيمبابوه شده كه علت آن را از هم پاشيدگي شالوده بهداشت و دامپزشكي، تحت تاثير جنگ در آن كشور و عدم واكسيناسيون دام ها، ذكر كرده اند. در حاليكه طي سالهاي ۹۳ - ۱۹۸۴ فقط  سه مورد در آمريكا گزارش شده  است

II ـ  وضعيت بيمارى در ايران
در گذشته اي نه چندان دور اين بيماري به فراواني در ايران يافت مي شده و مرگ و مير فراواني در دامها به بار مي آورده است  و در حال حاضر نيز عليرغم اقدامات كنترلي موثري كه در حيوانات مملكت، صورت گرفته است مخصوصا در مناطق كوهستاني و زئونوز خيز كشور، همواره مواردي از آن يافت ميشود و حتي طي سالهاي اخير۲ مورد گوارشي آن با كشت مايع آسيت مثبت، از غرب كشور، گزارش شده است.
 
طي مطالعه اي در شهركرد، ۵۴% بيماران را افراد مذكر و ۴۶% آنان را افراد مونث، تشكيـــل مي داده اند. در مطالعه ديگري كه در تبريز صورت گرفته است ۴۳% بيماران، مذكر و۵۷ درصد آنان مونث بوده اند.
 
از كانونهاي مختلفي در سطح استان خراسان در سالهاي ۷۰ـ۶۰ جمعا ۹۴ مورد مثبت در گوسفند و ۱۱ مورد مثبت در گاو مشاهده شده و تشخيص بيماري به وسيله جداسازي باكتري از استخوان قلم، تائيد گرديده است و نتيجه گرفته اند كه با توجه به آلوده بودن بعضي مراتع استان خراسان به باسيلوس آنتراسيس، گله هايي كه واكسينه نميشوند همه ساله در معرض خطر ابتلاء قرار ميگيرند و زمينه را براي بروز بيماري انساني فراهم ميكنند.
 
در سال۱۳۷۳ حدود ۵۷۵/۲۸۴/۵۳ راس گوسفند و بز و ۶۸۷/۶۲۴/۲ راس گاو و گوساله برعليه اين بيماري واكسينه شده و در همين سال تلفات ناشي از اين بيماري در گوسفند و بز ۳۶۶ راس و در گاو ۴۵ راس بوده است. همچنين در آن سال بروز موارد انساني ۲/۰ در هر يكصد هزار نفر بوده اســـت. ضمنا موارد انساني گزارش شده در ايران طي سال ۱۳۷۷ ،  بالغ بر ۲۲۰ نفر بوده است.
۴ ـ  روند زمانى
سياه زخم حيوانات، در مناطق معتدله، معمولا در فصل زمستان، عارض ميشود و منشاء آن باسيل هاي موجود در چراگاه، نمي باشد بلكه باسيل هائي است كه در علوفه انبار شده ، يافت ميگردد، ولي در مناطق ديگر كه هواي محيط، در تابستان، گرم و خشك است باسيلهاي سياه زخم، در حالت اسپور، باقي ميمانند و به مدت چندين سال باعث آلودگي چراگاه ها مي شوند و در فصل گرم سال كه علفها پژمرده ميگردند اسپورها همراه با ريشه گياهان، به آساني خورده ميشوند و ضمنا در اين فصل، تعداد مگس ها و ساير حشرات نيز زياد ميباشد و باعث انتقال ارگانيسمها از لاشه حيوانات مرده، به ساير حيوانات مناطق دوردست، ميگردند.
سياه زخم همه گير و بومي در حيوانات از سالها قبل، جزو معضلات مهم كشاورزي و دامپروري ايران، تركيه، پاكستان و سودان، بوده است. ضمنا سياه زخم انساني، در بسياري از مناطق آفريقا، ايتاليا، ايران، عراق، تركيه، آمريكاي جنوبي و شوروي سابق، شايع ميباشد. بطوري كه در زيمبابوه، حدود ۶۰۰۰ مورد سياه زخم، با يكصد مورد مرگ ناشي از آن طي يكسال، گزارش شده است و در سال ۱۹۴۷ بيش از يك ميليون راس دام در اثر ابتلاء به اين بيماري در ايران تلف شده و در سال ۱۹۴۵ يك ميليون از ۱۵ ميليون گوسفند موجود در كشورمان، در اثر ابتلاء به سياه زخم، از بين رفته و موارد انساني آن نيز به فراواني، يافت مي شد.
۵ ـ  تاثير سن، جنس، شغل و موقعيت اجتماعى
نظر به اينكه در روستاهاي ايران، زن و مرد، در كنار يكديگر به فعاليتهاي كشاورزي و دامپروري، اشتغال دارند تفاوت چنداني در توزيع جنسي بيماري، بچشم نمي خورد ولي در شهرها كه موارد زيادي از بيماري، در اثر مصرف سفيداب، ايجاد ميشود و از طرفي سفيداب را بيشتر، خانمها مورد استفاده قرار ميدهند نوع پوستي بيماري، در زنان، شايعتر مي باشد. ضمنا با توجه باينكه اين بيماري، بيشتر در رابطه با شغل، عارض ميشود شيوع آن در اطفال كمتر از بزرگسالان است. موارد كشاورزي، در اثر تماس با حيوانات آلوده نظير گاو، گوسفند، بز، اسب و خوك و يا فضولات و فراورده هاي آنها عارض ميگردد.

موارد صنعتي بيماري، در اثر تماس با نخ، مو و پشم و البسه آلوده، ايجاد ميشود مطالعه پرونده هاي ده ساله بخش عفوني بيمارستان امام خميني تهران، نشان دهنده شيوع بيماري، در گروه سني ۳۰ -  ۲۰ ساله بوده و توزيع بيماري، بين هر دو جنس، تقريبا يكسان گزارش شده است. ضمنا ۷% اين بيماران، سابقه مصرف سفيداب را ذكر نموده اند. حدود ۵۳% بيماران بستري در بخش عفوني سيناي كرمانشاه نيز جزو گروه سني كمتر از ۳۰ ساله بوده تقريبا ۷۶% كل بيماران را افراد مذكر و ۳۷% آنان را افراد مونث تشكيل مي داده اند.
۶ ـ  تاثير عوامل مساعد كننده
ـ  مكانيزه نبودن كشاورزي و دامپروري
ـ  عدم رعايت بهداشت كار، مخصوصا در كارخانه هاي نساجي
ـ  تهيه و استفاده سنتي از موادي نظير سفيداب
۷ ـ  حساسيت و مقاومت در مقابل بيمارى
اين بيماري احتمالا باعث مصونيت پايداري ميشود. بطوري كه ابتلاء مجدد به معني واقعي، ديده نشده است.
۸ ـ  ميزان حملات ثانويه
اين بيماري از فردي به فرد ديگر، انتقال نمي يابد.
۹ ـ  منابع و مخازن، نحوه انتقال و دوره قابليت سرايت
در كشورهاي غربي، كه موارد صنعتي بيماري، شايعتر است مدعي هستند كه منشاء بيماري شامل موي بز، پشم گوسفند و چرم و پوست و استخوانهائيست كه از كشورهاي آسيائي وارد آن كشورها مينمايند.
 
مخزن نهائي باسيل سياه زخم، خاك است اما سيكل زندگي اين باسيل، در خاك به طور كاملي شناخته نشده است ولي قدر مسلم اينست كه تماس ساده حيوانات، با خاك حاوي اسپورهاي اين باسيل، باعث ايجاد عفونت، نميشود و اين اسپورها بايستي مرحله رويشي را در خاك، گذرانده به تعداد كافي، تكثير يابند تا بتوانند بيماريزا واقع شوند . ضمنا عواملي نظير  PH  حدود ۶ و شرايط  محيطي اوائل بهار، باعث مساعد نمودن شرايط  تكثير اين باسيل ميگردند. به هرحال در صورتي كه عوامل محيطي، جهت تكثير اين باكتري، مساعد باشد باسيل سياه زخم ميتواند تا چندين سال، در خاك، زنده بماند و مرتبا تكثير يابد. ضمنا بر طبق گزارشي در يكي از آزمايشگاه ها توانسته اند اسپورهاي زنده را پس از ۶۰ سال، در خاك خشك، بيابند. و اگر اسپور، بتواند بمدت چندين سال، در خاك خشك، زنده بماند تعجب آور نيست كه در پشم و مو و استخوان و ساير فراورده هاي حيواني هم تا مدت ها زنده بماند و از كشوري به كشور ديگر، منتقل شود.
راه هاى انتقال سياه زخم، عبارتست از:
۱ ) تماس مستقيم با حيوانات آلوده.
۲ ) تماس با پشم، مو، پوست، استخوان و ساير فراورده هاي آلوده.
۳ ) استنشاق افشانه هاي آلوده.
۴ ) خوردن گوشت و ساير مواد آلوده به باسيل شاربون .
۵ ) بوسيله حشرات، در اثر گزش و انتقال خون آلوده به ساير حيوانات و انسان.
۶ ) انتقال انسان به انسان از طريق نوعي برس تهيه شده از نخل.
۷ ) انتقال جنيني يا در حين زايمان
 
حيواني كه به علت ابتلاء به سياه زخم، جان خود را از دست ميدهد باسيل سياه زخم را از طريق بزاق، ادرار و مدفوع و نيز بوسيله ترشحات خوني حفرات مختلف بدن و لاشه خود به فراواني، در محيط  اطراف، پخش مينمايد و موجب آلودگي محيط، ميگردد. ضمنا باسيل سياه زخم به آساني در علوفه مختلف، انباشته ميشود و موجبات آلودگي بعدي حيوانات را فراهم مينمايد ولي مستقيما از حيواني به حيوان ديگر، منتقل نميشود.
 
اين باكتري، ممكن است از طريق شير گاو مبتلا به سياه زخم، نيز دفع گردد ولي اين واقعه معمولا ديررس بوده و زماني رخ ميدهد كه بيماري، خيلي پيشرفته و شديد باشد و حيوان بيمار، ديگر قادر به توليد شير نباشد. لازم به ذكر است كه ارگانيسمهاي موجود در شير، در حالت رويشي به سر ميبرند و معمولا فقط  در مناطق گرم، در داخل شير، به اسپور، تبديل شوند و اشكال رويشي موجود در شير، طي پاستوريزه كردن شير، از بين ميروند و در صورتي كه همراه با شير خام وارد بدن شوند در مجاورت اسيد معده حيات خود را از دست ميدهند ولي شيري كه از طريق تماس با گرد و غبار يا كود حيواني و يا به هر طريق ديگر، آلوده به اسپور شده است اگر بصورت خام، مصرف شود اسپورها وارد بدن شده و با تكثير در روده باريك باعث سياه زخم گوارشي مي شود.
 
از طرفي گوشت حيوانات مبتلا حاوي تعداد كثيري باسيل سياه زخم است و ميتواند باعث ايجاد سياه زخم گوارشي در انسان بشود. اين بيماري از طريق كاردي كه با گوشت حيوانات مبتلا به سياه زخم، تماس يافته باشد نيز منتقل ميشود. لازم به تاكيد است كه تمامي قسمتهاي بدن حيواني كه به علت سياه زخم، تلف ميشود ممكن است آلوده به اسپور سياه زخم باشد و لذا احتمال انتقال اسپورها از طريق پشم، مو، استخوان و ساير نسوج اين حيوانات، به مناطق دوردست، وجود دارد . ضمنا يكي از دو مورد سياه زخم گوارشي بستري در بخش عفوني سيناي كرمانشاه، در اثر مصرف كبد گوسفندي كه به علت اتساع شديد شكم (سياه زخم گوارشي) مشرف به موت بوده عارض گرديده است . سياه زخم استنشاقي، به دنبال استنشاق دود كارخانجات چرمسازي ، نيز گزارش شده است.
سياه زخم، در حيوانات
بيماري سياه زخم، در حيوانات ممكن است بصورت فوق حاد، حاد ، تحت حاد يا مزمن تظاهر نمايد و در نوع برق آسا به سرعت، باعث مرگ حيواناتي بشود كه قبلا از سلامت كاملي برخوردار بوده اند و چهره فوق حاد بيماري، مخصوصا در بين گاو، بز و گوسفند، شايع ميباشد.
 
در شكل حاد بيماري، حيوان در ابتدا تحريك پذير، ميباشد ولي سپس دچار افسردگي ديسترس قلبي تنفسي، لرز، گيجي و تشنج ميگردد. ضمنا حيوان حامله مبتلا به سياه زخم ممكن است سقط  نموده و از خوردن علوفه، خودداري نمايد. قسمتهاي مختلف بدن حيوان گاهي ادماتو و متورم ميشود و خون، از بعضي از حفرات بدن سرازير ميگردد و مرگ حيوان در عرض ۲ -  ۱ روز فرا ميرسد. البته در صورتي كه اين حيوانات بمدت بيش از ۵-۴ روز زنده بمانند احتمال بهبودي كامل آنها وجود دارد ولي ميزان مرگ ناشي از سياه زخم در گاو، گوسفند و بز به ۱۰۰ - ۷۰%  نيز ميرسد. در اسب ها نيز سياه زخم، بصورت حاد و كشنده، تظاهر مينمايد و اغلب، باعث تورم گردن و شكم حيوان ميشود و حيوان مبتلا به سياه زخم، از دردهاي كوليكي ناشي از خونريزي روده، رنج ميبرد و دچار دفع خون، از طريق مقعد ميگردد.
در مجموع، پرندگان، دوزيستان، خزندگان و ماهي ها مستقيما نسبت به عفونت ناشي از باسيل سياه زخم، حساس نيستند. بعضي از پستانداران گوشتخوار، نظير سگ و شير و بعضي از پستانداران همه چيزخوار، نظير خوك نيز ممكن است نسبت به سياه زخم، حساس باشند و طي مصرف گوشت هاي آلوده، مبتلا شوند.
ج ـ  پيشگيري و كنترل
I ـ  پيشگيرى اوليه به منظور حفظ  افراد سالم
۱ ) آموزش كاركنان صنايعي كه احتمال آلودگي آنها وجود دارد (نساجي، پشم ريسي ۰۰۰ )
۲ ) تميز كردن مرتب وسايل و تجهيزات و محل كار، در صنايع مربوطه.
۳ ) عاري نمودن مواد از اسپورها با استفاده از:
-  فرمالدئيد بمنظور گندزدائي پشم و موي حيوانات
-  تاباندن اشعه گاما
-  قرار دادن مواد در معرض بخار تحت فشار، در اتوكلاو
-  استريل كردن، بوسيله اكسيد اتيلن.
 
در بين اين اقدامات، مصرف فرمالدئيد، با موفقيت بيشتري همراه بوده است
 
۴ ) فراهم كردن امكانات كافي جهت شستشوي مرتب دستها، دوش گرفتن، اختصاص دادن محلي به منظور گذاشتن لباس كار.
 
۵ ) فراهم آوردن تسهيلات پزشكي و بهداشتي، براي كاركنان و معاينه مرتب آنها.
 
۶ ) واكسن عاري از باكتري سياه زخم تهيه شده از آنتي ژن محافظت كننده در دسترس ميباشد و بايستي در افرادي كه در معرض خطر ابتلاء به بيماري، قرار دارند مورد مصرف قرار گيرد. اين واكسن را مي توان، بلافاصله پس از استنشاق اسپور سياه زخم، همراه با كموپروفيلاكسي بعد از تماس نيز استفاده نمود.
 
واكسن سياه زخم را از كشت باسيل بدون كپسول غير بيماريزاي سياه زخم، تهيه نموده اند،  محيط  كشت اين باكتري، سنتتيك بوده باسيلها طي رشد خود، آنتي ژنهائي را آزاد مي نمايند كه از اين آنتي ژنها جهت ساختن واكسن، استفاده ميشود. اين واكسن را بايد تنها در افرادي كه در معرض خطر حتمي ابتلاء به بيماري، قرار ميگيرند نظير اشخاصي كه با پشم و مو و استخوان احتمالا آلوده حيوانات، تماس دارند و يا پرسنل آزمايشگاهي كه با باسيل سياه زخم در تماس هستند مصرف نمود ولي در رابطه با آمادگي در مقابل بيوتروريسم نيز سازمان دفاع آمريكا توصيه كرده است كليه پرسنل ثابت ارتش آن كشور، عليه اين بيماري، واكسينه شوند.
 
واكسن مزبور در ۵/۹۲% موارد، موثر واقع ميشود و به مقدار ۵/۰ سي سي عضلاني در سه نوبت به فواصل دو هفته و سه نوبت ديگر، به فاصله شش ماه، تزريق ميگردد و سپس يادآورهاي آن به فواصل ۱۲ ماهه تكرار ميشود. لازم به ذكر است كه ميزان تاثير ۹۳ـ۵/۹۲ درصد، بر اساس مطالعات انساني و در ارتباط  با سياه زخم پوستي، اعلام شده است ولي براساس مطالعاتي كه در حيوانات، انجام شده است اين واكسن بر نوع استنشاقي نيز ممكن است موثر واقع شود توضيح اينكه در منابع ديگر نيز بر تاثير واكسن در جلوگيري از بروز سياه زخم استنشاقي، تاكيد شده است. اين واكسن تنها در افراد سالم ۶۵ـ۱۸ ساله توصيه شده است. زيرا مطالعات انجام شده در اين گروه سني، صورت گرفته است. ضمنا خانم هاي باردار، نبايد واكسينه شوند، زيرا در مورد عوارض احتمالي اين واكسن در جنين، اطلاعي در دست نميباشد.
 
عوارض شناخته شده واكسن مورد بحث، شامل قرمزي و حساسيت مختصر موضعي در محل تزريق است كه در ۳۰% دريافت كنندگان، ممكن است عارض شود. همچنين در كساني كه قبلا دچار سياه زخم شده و اين واكسن را دريافت مي كنند ممكن است واكنش موضعي با شدت متوسطي ايجاد شود ولي واكنش هاي شديد موضعي نظير تورم شديد بازو نيز ندرتا عارض ميگردد و واكنش هاي عمومي نظير سندروم شبه آنفلوآنزا در كمتر از ۲/۰ درصد موارد گزارش شده است.
نحوه كنترل سياه زخم ناشى از كشاورزى
لاشه حيوانات مبتلا به سياه زخم را بايد هرچه زودتر از دسترس حشرات، سگ، گربه و پرندگان و جوندگان، دور نمود و آنرا آتش زد و در جاهائي كه آتش زدن كامل لاشه ها و تبديل آنها به خاكستر، ممكن نباشد ميتوان آنها را عميقا دفن نمود و با آهك، سطح آنها را پوشاند.
 
البته در چنين مواردي بايد از آلوده كردن منابع آب زير زميني، جدا خود داري شود۰ لازم به ذكر است كه در صورت آلوده شدن محيط  اطراف، طي تماس با لاشه هاي آلوده، بايد به ضدعفوني كردن آن با مواد ضدعفوني كننده غليظ، اقدام شود. ولي از آنجا كه تهيه مواد ضدعفوني كننده، مشكل ميباشد توصيه شده است كليه خاكهائي كه با چنين حيواناتي در تماس بوده است با روشن كردن آتش بر روي آنها ضدعفوني شود.
 
حيوانات بيمار را ميتوان با پنيسيلين و آنتي سرم سياه زخم، درمان نمود و از دوشيدن شير حيوانات بيمار، خودداري شود و به واكسيناسيون حيوانات سالم گله اقدام نموده و تا رفع خطر بيماري، از جابجائي حيوانات آن محل به محلهاي ديگر جلوگيري بعمل آيد. پروفيلاكسي بعد از تماس، به منظور پيشگيري از بروز سياه زخم استنشاقي، زماني لازم است كه تماس قطعي يا مشكوكي با افشانه هاي حاوي اسپور سياه زخم وجود داشته باشد. در چنين مــواردي در صــورتي كــه هيچگونه اطلاعي از حساسيت و مقاومت باسيلوس آنتراسيس نسبت بـــه آنتي بيوتيك ها وجود ندارد تجويز سيپروفلوكساسين يا داكسي سيكلين، طبق جدول ۵ قابل توصيه است. البته مصرف تتراسيكلين ها و فلوروكينولون ها در كودكان ممكن است با عوارضي همراه باشد و لذا خطر بروز عارضه داروئي بايد با خطر بروز سياه زخم  استنشاقي تهديد كننده حيات، مقايسه و بر اين اساس به تجويز دارو اقدام شود و سرانجام با بررسي آنتي بيوگرام، در صورت حساس بودن سويه مورد نظر نسبت به پني سيلين ، هرچه سريعتر داكسي سيكلين يا سيپروفلوكساسين  را قطع نموده آموكسي سيلين خوراكي به مقدار ۸۰ ميلي گرم  /  كيلوگرم  /  روز و در دوز هاي منقسم ۸ ساعته (حداكثر ۵۰۰ ميلي گرم  /  ۳ بار در روز) شروع شود. لازم به تاكيد است كه باسيلوس آنتراسيس، نسبت بــه سفالوسپورين ها و كوتريموكسازول، حساس نمي باشد و از اين داروها به عنوان پروفيلاكسي نبايد استفاده شود.
به منظور كنترل سياه زخم ناشى از كشاورزى، به مسائل زير نيز بايد توجه نمود:
-  خود داري از تماس با لاشه هاي آلوده
-  خودداري از مصرف سفيداب
-  واكسيناسيون افرادي كه شديدا در معرض خطر ابتلاء هستند
-  كموپروفيلاكسي، طبق برنامه پيشنهادي
 
لازم به ذكر است كه طي مطالعات انجام شده در انستيتو رازي ايران، واكسنهاي تهيه شده از سويه هاي بومي  (C۵) و سويه  ۳۴F۲  و  Sterne  موثر تشخيص داده شده، دامهاي واكسينه را عليه سياه زخم، محافظت مينمايد. ضمنا طي مقايسه اي كه بين تلقيح داخل پوستي و زير پوستي واكسن سياه زخم به حيوانات صورت گرفته است روش زير پوستي  (Subcutaneous) براي تلقيح واكسن ساخته شده از اسپور باسيل سياه زخم، موثرتر از روش داخل پوستي تشخيص داده شده است .
نحوه كنترل سياه زخم انسانى و گاوى در كشور غنا در سال ۱۹۸۸
 
۱ ) يافتن بيماران و تماس يافتگان و درمان آنها با پني سيلين.
 
۲ ) آموزش بهداشت به مردم و آگاه نمودن آنها از خطرات ناشي از مصرف گوشتهاي آلوده و محاسن واكسيناسيون گاوها.
 
۳ ) واكسيناسيون حدود ۴۶۰۰ راس گاو، گوسفند و بز، در منطقه اي به شعاع ۱۵۰ كيلومتر از كانون همه گيري.
 
۴ ) معدوم نمودن لاشه حيوانات تلف شده (با سوزاندن آنها) و ضدعفوني كردن زمينهائي كه در تماس با اين لاشه ها بوده است.
 
۵ ) ممنوع نمودن جابجائي، ذبح، خريد و فروش حيوانات.
 
طبق گزارشات موجود، بيماري سياه زخم، تحت تاثير اقدامات فوق، در مناطق آلوده آن كشور از سال ۱۹۸۸ به بعد تحت كنترل، درآمده است.
II ـ پيشگيرى ثانويه به منظور اعاده سلامتى افراد بيمار و جلوگيرى از بروز عوارض
توصيه شده است كه تا پاك شدن باكتريولوژيك ضايعات، از نظر تماس با بيماران به احتياط هاي همه جانبه، پرداخته شود و جهت جلوگيري از بروز توكسمي ناشي از بيماري بايد هرچه سريعتر به درمان افراد مبتلا به سياه زخم، اقدام نمود.
III ـ پيشگيرى ثالثيه، به منظور جلوگيرى از پيشرفت عوارض و زمينگير شدن بيمار و ترميم جوشگاه ها و تغيير شكل هاى حاصله
ترميم جراحي بدشكلي هاي ناشي از اسكار بيماري در ناحيه پلك چشم ها و ساير قسمت هاي بدن.
IV ـ  ساير اقدامات كنترلى
اقداماتى كه طى طغيان ها، همه گيرى ها و پاندمى هاى بيمارى بايد انجام داد
سياه زخم انساني، معمولا به صورت انفرادي عارض ميشود ولي وقتي از باسيل سياه زخم به عنوان يك جنگ افزار بيولوژيك، استفاده شود ممكن است با همه گيري اين بيماري مواجه شويم و لذا در اين قسمت مقاله به شرح اقدامات انجام شده، طي همه گيري ناشي از انتشار عمدي اسپور سياه زخم در سه ماهه آخر سال ۲۰۰۱ ميلادي در آمريكا مي پردازيم :
 
مركز كنترل بيماريها  (CDC) در اواخر سال ۲۰۰۱ طي گزارشات متعددي رسما اعلام كرده كه    باسيلوس آنتراسيس، عمدا از طريق نامه يا بسته هاي پستي ديگر در ايالات متحده، منتشر شده و اين موارد را   اولين موارد سياه زخم با انتشار عمدي در آمريكا و در واقع نوعي بيوتروريسم، دانسته كه بهداشت آن كشور را تهديد ميكند.
 
طبق گزارش  CDC از سوم ماه اكتبر (۱۱ مهر ۸۰) تا ۱۴ نوامبر ۲۰۰۱ (۲۳ آبان ماه ۱۳۸۰)  تعداد ۲۲
مورد سياه زخم در ارتباط با حمله بيوتروريستي فعلي در آمريكا شناسائي شده است، به طوري كه ۱۷ مورد آن قطعي و ۵ مورد مظنون بوده تا آن تاريخ ۴ نفر آنها جان خود را از دست داده اند. از ۱۶ مورد قطعي ۲ مورد در فلوريدا ۵ مورد در نيويورك، ۵ مورد در نيوجرسي و ۵ مورد در واشنگتون، حادث گرديده و از ۴ مورد مرگ ناشي از سياه زخم استنشاقي ۱ مورد در نيويورك، ۱ مورد در فلوريدا و ۲ مورد در واشنگتون به وقوع پيوسته است. لازم به ذكر است كه يكي از موارد قطعي كه در فلوريدا رخ داده است در ارتباط با تماس با نامه يا بسته پستي، نبوده و راه انتقال آن تحت بررسي است.
 
از آنجا كه موارد سياه زخم مورد بحث، ناشي از انتشار عمدي اسپورها در محيط  است  FBI  و ساير مراجع ذيصلاح، مشغول بررسي اين وقايع به عنوان يك حادثه جنائي ، هستند و ضمنا به منظور تشخيص و حذف

منابع آن نيز مشغول اقدامات لازم مي باشند. طبق توصيه  CDC  پزشكان و دست اندركاران امور آزمايشگاه ها لازم است در مورد علائم باليني و يافته هاي آزمايشگاهي سياه زخم، مخصوصا در بين افرادي كه در تماس با نامه هاي پستي بوده اند كاملا هوشيار باشند.
اداره كردن تهديدها
كشف سريع تهديدها و اعمال اقدامات مناسب، مي تواند از بروز سياه زخم استنشاقي، جلوگيري كند. به منظور جلوگيري از تماس با باسيل سياه زخم و بروز عفونت بعدي، لازم است نامه ها و بسته هاي مظنون، شناسائي شده و اقدامات پيشگيري كننده مناسبي اعمال گردد. يكي از مشخصات بسته ها و نامه هاي مظنون ، وجود برچسب هاي نامناسب يا غيرمعمول، آدرس غيرعادي فرستنده يا بدون ذكر آدرس فرستنده، ذكر نام شهر ديگري غير از شهري كه نامه از آنجا پست شده است، بسته بندي بيش از حد لازم ۰۰۰ ميباشد.
 
در صورتيكه يك بسته پستي، مظنون باشد نبايد گشوده شود و تا آنجا كه ممكن است حداقل تماس با آن حاصل شود، اطاق تخليه گردد و به مراجع ذيصلاح، اطلاع داده شود.
اداره كردن تماس ها
ـ  با تشخيص يك مورد سياه زخم و يا تماس قطعي با باسيل سياه زخم، هرچه سريعتر بايستي به بررسي اپيدميولوژيك، پرداخته شود.
 
ـ  شناسائي افراد در معرض خطر، و آغاز مداخلات مناسب به منظور حفظ  آن ها در اولويت قرار گيرد.
 
ـ  نحوه تماس به منظور تصميم گيري در مورد پروفيلاكسي، مشخص گردد.
 
ـ  افرادي كه در تماس با اشياء آلوده يا محيط  قطعا آلوده يا مشكوك به آلودگي هستند، صرفنظر از نتايج آزمايشگاهي، بايستي تحت پوشش پروفيلاكسي قرار گيرند.
 
ـ  كشت سواب بيني به منظور يافتن اسپورهاي سياه زخم، انجام شود. البته هرچند مثبت بودن اين آزمايش، گاهي باعث اثبات تماس با اسپور ميشود ولي منفي بودن آن احتمال چنين تماسي را رد نمي كند. ضمنا تهيه سواب بيني به عنوان يك اقدام اپيدميولوژيك به منظور بررسي احتمال تماس نيز قابل دفاع است.
 
ـ  ارزيابي سريع پودرهاي آلوده، از نظر اندازه ذرات و ساير ويژگي هاي آنها ممكن است در بررسي احتمال سياه زخم استنشاقي، مفيد واقع شود.
 
ـ  توصيه ميشود پرسنل پست كه در تماس با نامه ها هستند و نيز مهندسين تسهيلات پستي، از وسايل و تجهيزات محافظت كننده، استفاده كنند.
ـ  پزشكان باليني و كاركنان آزمايشگاه ها بايستي در مورد علائم باليني و تغييرات آزمايشگاهي سياه زخم، بويژه در كاركنان پست كه دست اندر كار مرتب كردن و ارسال نامه ها هستند كاملا هوشيار باشند.
توصيه هاى لازم پس از لمس بسته هاى مظنون
۱ ـ  بسته هاي مظنون را تكان ندهيد و محتويات آنها را تخليه نكنيد.
 
۲ ـ  چنين بسته هائي را حمل نكنيد، به ديگران نشان ندهيد و از ديگران نخواهيد كه آنها را بررسي كنند.
 
۳ ـ  اشياء مزبور را در يك سطح با ثباتي قرار دهيد، آنها را نبوئيد ، لمس نكنيد، مزه آنها را نچشيد و از نزديك به آن ها خيره نشويد.
 
۴ ـ  ديگران را از وجود چنين بسته هاي مظنوني آگاه كنيد، محل را ترك كنيد، درب ها را ببنديد و از ورود ديگران به آن محل نيز جلوگيري نمائيد و در صورت امكان سيستم تهويه را خاموش كنيد.
 
۵ ـ  به منظور جلوگيري از انتقال مواد عفونتزا به صورت و پوست بدن، دست ها را با آب و صابون بشوئيد.
 
۶ ـ  در صورتي كه چنين بسته هائي در محيط  كار يا منزل، يافت شود به مسئولين مربوطه، اطلاع دهيد.
 
۷ ـ  در صورت امكان اسامي افرادي را كه به هنگام يافت شدن پاكت مظنون در محل حضور داشته اند و افرادي كه آن را لمس نموده اند تهيه كنيد و آن را در اختيار بخش بهداشت، قرار دهيد.
ضوابط  آزمايشگاهى تشخيص آنتراكس
۱ ـ  جدا سازي و تاييد تشخيص باسيلوس آنتراسيس از يك نمونه تهيه شده از يك نسج يا محل گرفتار
يـــــا
۲ ـ  مثبت شدن ساير تست هاي تشخيص پشتيبان نظير :
الف ـ  شواهد وجود  DNA  باسيلوس آنتراسيس با بهره گيري از روش  PCR  در نمونه تهيه شده از نسج گرفتار.
ب ـ  يافتن باسيلوس آنتراسيس در نمونه هاي باليني با بهره گيري از روش رنگ آميزي ايمونوهيستوكميكال يا
ج ـ  بهره گيري از تست هاي سرولوژيك تشخيصي.
درمان با داروهاى ضد ميكربى (Antimicrobial)
ظن قوي باليني و تجويز سريع داروهاي ضد ميكربي موثر، در تشخيص سريع و درمان موثر سياه زخم، از اهميت اساسي برخوردار است. لازم به ذكر است كه در مورد تاييد توصيه هاي درماني سياه زخم استنشاقي، تجربيات باليني محدودي وجود دارد و مطالعات كنترل شده اي در انسان صورت نگرفته است ولي بر اساس مطالعات انجام شده در نخستيهاي غيرانسان و ساير حيوانات مشخص شده است كه  Ciprofloxacin  يا  Doxycycline  بايستي در شروع درمان سياه زخم استنشاقي به صورت داخل وريدي، تجويز شود و تا حاضر شدن جواب كشت و آنتي بيوگرام، ادامه يابد. ضمنا با توجه به بالا بودن ميزان مرگ ناشي از اين نوع سياه زخم، توصيه شده است از ۲ يا چند داروي ضد ميكربي كه احتمالا موثر واقع ميشوند، استفاده گردد.
 
ساير داروهائي كه بر اساس فعاليت آنها در محيط  آزمايشگاه مي توان همراه با داكسي سيكلين يا سيپروفلوكساسين، تجويز نمود عبارتند از ريفامپين، وانكومايسين ، ايمي پنم ، كلرامفنيكل، پنيسيلين، آمپي سيلين، كليندامايسين و كلاريترومايسين . هرچند غير از پني سيلين، در مورد بقيه اين دارو ها اطلاعات محدودي وجود دارد يا هيچگونه اطلاعي در دست نمي باشد. لازم به تاكيد است كه سفالوسپورين ها و كوتريموكسازول نبايد در درمان اين بيماري تجويز شود.
 
رژيم هاي چند داروئي استفاده شده در انتشار عمدي سياه زخم در آمريكا عبارتنداز   :

  ۱ ـ  سيپروفلوكساسين  +  ريفامپين  +  وانكومايسين ، ۲ ـ  سيپروفلوكساسين   +  ريفامپين  +  كليندامايسين .
 
پني سيلين يكي از داروهائي است كه براي درمان سياه زخم استنشاقي، مدنظر بوده است ولي مطالعات مقدماتي، حاكي از وجود بتالاكتاماز هاي ساختماني و القائي در باسيل سياه زخم جدا شده در فلوريدا، نيويورك و كلمبيا، ميباشد و لذا توصيه شده است در درمان سياه زخم استنشاقي از پني سيلين  G  يا آمپي سيلين به تنهائي استفاده نشود.
 
توالي ژنوم باسيل سياه زخم، نشان مي دهد كه در اين ميكروارگانيسم، ۲ بتالاكتاماز ، كد شده است كه شامل يك پني سيليناز و يك سفالوسپوريناز ، ميباشد.
 
هرچند آموكسي سيلين ـ  كلاولانيك اسيد، عليه سويه هاي مولد بتالاكتاماز باسيل سياه زخم در شرايط  آزمايشگاهي، فعالتر از آموكسي سيلين به تنهائي است ولي اين تركيب ممكن است از نظر باليني بر سياه زخم استنشاقي، كه تعداد زيادي ميكروارگانيسم در آن مداخله نموده اند، موثر واقع نشود.
 
از آنجا كه ناخوشي ناشي از توكسين سياه زخم، يكي از عوارض وخيم بيماري سيستميك به حساب مي آيد لذا در سياه زخم استنشاقي همراه با ادم شديد، اختلال تنفسي و مننژيت، تجويز كورتيكواستروئيد نيز توصيه شده است.
 
در درمان سياه زخم پوستي، سيپروفلوكساسين و داكسي سيكلين جزو داروهاي خط  اول، به حساب مي آيند. البته در صورت وجود علائم گرفتاري سيستميك، ادم شديد يا در صورت وجود زخم در ناحيه سر و گردن، درمان با چند داروي داخل وريدي (نظير نوع استنشاقي) توصيه شده است.
در صورتيكه همراه با سياه زخم پوستي، ادم شديد يا تورم ناحيه سر و گردن ، وجود داشته باشد لازم است كورتيكواستروئيد نيز تجويز شود.

مدت درمان سياه زخم پوستي به طور معمول، ۱۰ـ۷ روز است ولي از آنجا كه در حمله بيوتروريستي ممكن است سياه زخم استنشاقي همزمان نيز رخ داده باشد، صرفنظر از اينكه عفونت پوستي مي تواند منجر به ايمني موثري بشود از آنجا كه احتمال فعال شدن ديررس اسپور ها در بدن را نمي توان به طور كامل رد كرد لذا توصيه شده است حتي افرادي كه در حمله فعلي فقط  دچار سياه زخم پوستي شده اند به مدت ۶۰ روز تحت درمان قرارگيرند. يادآور ميشود كه تفاوت عمده اي بين سيپروفلوكساسين و داكسي سيكلين، يافت نشده است.
 
درمان سياه زخم پوستي مرتبط  با حمله بيوتروريستي در آمريكا را نظير كموپروفيلاكسي سياه زخم استنشاقي پيشنهاد نموده اند.
 
اقداماتى كه طى بروز حوادث و سوانحى نظير سيل، زلزله، آتشفشان، جنگ وامثال آن بايدانجام داد
در چنين مواردي معمولا در ارتباط با سياه زخم، نياز به اقدام خاصي نمي باشد ولي در صورت طولاني شدن جنگ، اولا واكسيناسيون حيوانات نبايد به فراموشي سپرده شود و ثانيا در صورتيكه احتمال جنگ بيولوژيك و استفاده از افشانه هاي حاوي باسيل سياه زخم، به عنوان جنگ افزار بيولوژيك، وجود دارد بايد به واكسيناسيون افراد در معرض خطر، اقدام شود و آنتي بيوتيك هاي مناسب و به مقدار كافي به منظور پروفيلاكسي بعد از تماس نيز فراهم شود۰
چند نكته:
ـ  اين بيماري هنوز در كشورمان يافت ميشود و لذا بايستي اقدامات كنترلي سياه زخم حيوانات، ادامه يابد و از طرف ديگر، چهره هاي مختلف بيماري كه در كتب و مقالات جديد، معمولا به فراموشي سپرده شده است در تشخيص افتراقي بيماريهاي مختلف پوستي، گوارشي و تنفسي در ايران، مد نظر پزشكان باليني قرار گيرد.
 
ـ  با توجه به نغمه هاي شوم بيوتروريسم و استفاده از اسپور سياه زخم به عنوان جنگ افزار بيولوژيك، در صورت جدي شدن اين خطر لازم است تمهيدات لازم از قبيل واكسن انساني و داروهائي نظير سيپروفلوكساسين و داكسي سيكلين به اندازه كافي پيش بيني و در اختيار دانشگاه هاي علوم پزشكي، قرار گيرد و هم در اين رابطه، آگاهي هاي لازم در اختيار پزشكان و آزمايشگاه ها گذاشته شود و جمعيت هاي در معرض خطر نيز آگاه شوند.
 
- لازم است كليه سياستگذاري هاي مربوط به كنترل سياه زخم ناشي از بيوتروريسم، در شوراي هماهنگي كنترل بيماريهاي مشترك بين انسان و دام كه با شركت وزراي چهار وزارتخانه و دوازده نفر از شخصيت هاي حقيقي و حقوقي ديگر در محل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي برگزار ميشود برنامه ريزي و از طريق مركز مديريت بيماري ها  در سطح كشور ، اعم از مراكز بهداشت و صدا و سيما و ۰۰۰ به مورد اجرا گذاشته شود۰
 

راهنماي ايدز براي خانواده ها 

ويروس ايدز چيست؟

بيماري ايدز چيست؟

فاصله زماني ورود ويروس تا بروز علايم بيماري چقدر است؟

تعداد افراد آلوده به ويروس يا مبتلا به بيماري ايدز چقدر است؟

چگونه ويروس ايدز منتقل ميشود؟

ويروس ايدز از چه راههايي منتقل نميشود؟

چگونه ميتوان ازخطر انتقال ويروس پيشگيري نمود؟

رابطه بين ويروس ايدز و ساير بيماريهاي آميزشي

افرادي كه بيشتر در خطر عفونت با ويروس ايدز هستند

آ يا درمانهايي براي ويروس يا بيماري ايدز وجود دارد؟

آيا بيماري ايدز علاج قطعي دارد؟

كاربرد واكسيناسيون در پيشگيري از عفوني شدن با ويروس ايدز.

آيا ميتوان فهميد فردي مبتلا به ويروس/ بيماري ايدز است؟

آنچه بايد درباره ورم کبد يا هپاتيت ويروسي بدانيم 

عوامل ويروسي متعددي در آلودگي کبد نقش دارند که از ميان آنها ويروس هاي هپاتيت موسوم به ا (A )‌ ، بي ( B )‌ و سي ( C ) شايع تر هستند. هپاتيت نوع ( ا ) نسبتا شايع تر ولي کم خطر است ، در حاليکه انواع ويروس هاي هپاتيت (بي ) و ( سي ) شيوع کمتري دارند ولي خطرات و عوارض آنها بيشتر است . بنابراين آلودگي به اين نوع ويروس ها مي تواند منجربه تورم کبد و از بين رفتن بافت آن يعني هپاتيت شود.

ويروس هپاتيت چگونه به انسان سرايت مي کند ؟

ويروس هپاتيت نوع ( ا ) از ويروس هاي دستگاه گوارش است که از طريق مدفوع شخص بيمار به بيرون راه پيدا کرده و در اثر آلودگي آب ، موادغذايي و سبزيجات به انسان منتقل مي گردد.

کودکان و نوجوانان به آلودگي با اين ويروس مستعدترند. ويروس هپاتيت ( بي ) از طريق تزريق خون و فرآورده هاي خوني آلوده يا در اثر تماس جنسي ويا در دوران بارداري از طريق مادر به جنين منتقل مي شود . ولي ويروس هپاتيت ( سي ) فقط از طريق خون آلوده قابل انتقال است .

علائم هپاتيت چيست ؟

ابتلا به هپاتيت نوع ( ا ) در کودکان و جوانان عارضه مهمي ندارد ولي در بعضي افراد مي تواند به زردي يا يرقان منجر شده و عوارض سخت تري را به همراه داشته باشد . در اين نوع بيماري صدمات برگشت ناپذيري کبدي چندان زياد نيست . در هپاتيت نوع ( بي ) غالب مبتلايان خود به خود بهبود يافته و حدود ٥ تا ١٠ % آنها به صورت ناقل مزمن ويروس درخواهند آمد.

٩٠% نوزادان که از مادران آلوده به دنيا مي آيند ، براي مدت طولاني ويروس را در بدن خود حفظ مي کنند درافرادي که ناقل مزمن ويروس هستند احتمال دارد بافت کبد کاملا از بين رفته و غير فعال شود که اين حالت بيماري ( سيروز) کبدي مي باشد . در گروهي از اين بيماران نيز احتمال سرطاني شدن آن وجود دارد.

يرقان يا زردي چيست ؟

عامل زردي يا يرقان نوعي ماده به نام بيلي روبين است که از تجزيه هموگلوبين خون حاصل مي شود . اين ماده معمولا زرد رنگ است ، در کبد تحت تاثير آنزيم هاي مختلف به مواد ديگري تبديل شده و همراه صفرا وارد روده و دفع مي گردد.

دربيماران مبتلا به ورم کبد عمل تبديل بيلي روبين به مواد دفعي به خوبي انجام نشده و در خون باقي مي ماند. به همين دليل پوست وملتحمه چشم اين افراد زرد رنگ به نظر مي رسد.

راه تشخيص هپاتيت ويروسي چيست ؟

براي تشخيص هپاتيت ( ا ) و تاييد عفونت حاد ، انجام آزمايش IgM , HAV قطعي و تاييد کننده است و معمولا نياز به پيگيري و آزمايشهاي ديگر نمي باشد . براي تاييد هپاتيت ( بي ) آزمايشهاي متعددي انجام مي شود که برحسب مرحله بيماري ، سن بيمار و انتظاري که از نتيجه آزمايش وجود دارد ، متفاوت مي باشد . براي تاييد عفونت فعال يا تشخيص آلودگي مزمن ، معمولا آزمايش موسوم به HBsAg انجام مي شود.

در چند سال اخير روش هاي تشخيصي مولکولي که قادر است تعداد بسيار کمي از ويروس را در بدن مشخص کند معرفي شده است ، اين آزمايشها به روش PCR معروفند و خوشبختانه در ايران هم انجام مي گيرد. چنانچه آزمايش HCV که براي تشخيص هپاتيت انجام مي گيرد مثبت باشد ممکن است براي تاييد از آزمايش PCR استفاده شود.

درافرادي که در دوران حاد بيماري هستند علاوه بر آزمايشهاي فوق آنزيم هاي کبدي و بيلي روبين خون نيز ممکن است افزايش يابد.

براي درمان اين بيماري چه بايد کرد؟

در نوع هپاتيت ( ا ) معمولا داروي مهمي تجويز نمي شود. با پرهيز غذايي خود به خود بهبود مي يابد . ولي افرادي که به صورت مزمن به هپاتيت نوع ( بي ) يا ( سي ) مبتلا هستند ، با نظر پزشک معالج تحت درمان با نوعي دارو به نام ( انترفرون ) قرار مي گيرند . اثر درماني داروي تجويز شده ، فقط از طريق انجام آزمايش PCR امکان پذير است . کساني که آزمايش PCR آنها زودتر از ٦ ماه از درمان منفي شود ، جزو افرادي خواهند بود که به دارو پاسخ مثبت داده و بهبودي نسبي يافته اند.

چگونه از ابتلا به بيماري جلوگيري مي شود؟

براي جلوگيري از آلودگي به هپاتيت ( ا ) رعايت بهداشت و دوري جستن از تماس با بيماران کافي است . آلودگي هپاتيت نوع ( بي ) از طريق تجويز واکسن جلوگير مي شود . تجويز اين واکسن براي افرادي که به صورت مکرر با خون آلوده در تماس هستند، ضرورت بيشتري دارد مثلا کارکنان موسسات پزشکي ، افرادي که تصميم به جراحي و يا کار دندانپزشکي طولاني دارند و يا کساني که به دليل کم خوني مجبورند کهبه صورت مکرر خون دريافت دارند بايد واکسينه شوند. اين برنامه امروزه در مورد تمام افراد جامعه به منظور پيش گيري از بيماري توصيه مي شود . در اين صورت معمولا قبل از انجام واکسيناسيون آزمايش HBsAB به عمل مي آيد وتنها افرادي که جواب منفي دارند به انجام واکسيناسيون ترغيب مي گردند.

اين آزمايش يکبار ديگر نيزبعد از واکسيناسيون انجام مي گيرد و زماني اثر واکسيناسيون مفيد بوده است که نتيجه آزمايش HBsAB بالاتر از ده واحد آنتي کررا نشان دهد

آزمايشگاه مسعود

تهران، بلوار ميرداماد، شماره ٣٤٧ ، کد پستي : ١٥١٨٤-19696

تلفن : 8785003 فاکس : ٨٧٨٢٠٣٤

Email:massoudlab@yahoo.com

چاقی 

چاقي : چاقي با ذخيره بيش ازحد انرژي بصورت چربي در بدن ظاهر مي شود بيش از نيمي از مردم آمريکا مبتلا به اضافه وزن هستند و تقريبا ٢٥% از آنها درمعرض خطر بيماريهاي گوناگون ناشي از چاقي مي باشند. زمانيکه نسبت وزن به قد ٢٠% يا بيش از ميزان ماکزيمم باشد چاقي تلقي مي گردد. BMI بيش از kg/m2 ٣٠ مشخصه چاقي است BMI شاخص توده بدن است و با وزن به کيلوگرم / ( قد به متر )٢ محاسبه مي شود درافراديکه BMI بين ٩/٢٩ - ٢٥ باشد مبتلا به اضافه وزن هستند اما نه چاقي بنابراين بايد به رژيم غذايي و کالري مصرفي آنها توجه بيشتري کرد.

برطبق آمار بدست آمده ميزان چاقي رو به افزايش است و متاسفانه يک آمار ناخوشايند نشان مي دهد که در صد کودکان و نوجوانان چاق در ٢٠سال گذشته در آمريکا دوبرابر شده است .

ميزان انرژي که اغلب مردم در طي روز نياز دارند ، بطور متوسط ( معمول ) براي زنان حدود ٢٠٠٠ کالري و براي مردان ٢٥٠٠ کالري مي باشد . اين ميزان براي يک ورزشکار حرفه اي ٤٠٠٠ کالري بيشتر است وبراي يک زن حامله و شيرده ٥٠٠ - ٣٠٠ کالري بيش از کالري مورد نياز يک زن در حالت عادي است .

بدن هرگز نمي تواند پروتئين و کربوهيدرات را ذخيره کند بنا براين مازاد پروتئين وکربوهيدرات خورده شده را به چربي تبديل و ذخيره مي کند . يک پوند چربي ( حدود ٤٥٠ گرم ) تقريبا ٣٥٠٠ کالري انرژي توليد مي کند ، بنابراين در مصرف مواد غذايي بايد تعادل برقرار باشد تا مازاد آنها به شکل چربي ظاهر نگردد.

کلسترول بالا و اختلالات کليه و کيسه صفرا چاقي باعث افزايش خطر بيماري و مرگ مي گردد . همچنين چاقي باعث افزايش خطر ابتلا به بعضي از انواع سرطان بخصوص سرطانهاي کيسه صفرا - رحم و پستان مي باشد.

درافراد چاق خطر ايجاد سنگ کيسه صفرا سه برابر افراد ديگر است . همچنين چاقي يک فاکتور خطر براي پيشرفت بيماري ورم وسائيدگي مفاصل ( استئوآرکريت ) و اختلالات تنفسي حين خواب مي باشد.

عامل ژنتيک در ايجاد و پيشرفت چاقي نقش بسزايي دارد. احتمال چاقي در بچه هاي داراي والدين چاق نسبت به بچه هاي داراي والدين وزن نرمال ١٠ برابر بيشتر است .

عوامل موثر درچاقي :

١ - مصرف غذايي زياد بيش از نياز بدن

٢ - مصرف زياد الکل

٣ - روش زندگي خانه نشيني و بي تحرکي

عوال موثر در جلوگيري از اضافه وزن :

١ - استرس

٢ - خستگي و دلتنگي و دلسردي

٣ - عادات غذايي غلط

٤ - اجتناب ازخانه نشيني و بي تحرکي و انجام دادن تمرينات ورزشي ٣ روزدرهفته هربار براي مدت ٣٠ دقيقه و بطور کلي سعي در افزايش فعاليت بدني مثلا پياده روي بجاي استفاده از ماشين و رانندگي - استفاده از پله بجاي آسانسور و يا کوهپيمايي بجاي استفاده از تله کابين

٥ - کاهش مصرف غذاهاي محتوي قند و چربي بالا و افزايش مصرف غذاهاي محتوي فيبر زياد مانند ميوه جات و سبزيجات .

ضمنا براي کاهش وزن به اين موارد بايد توجه گردد‌:

١ - کاهش سريع وزن روش مناسبي نمي باشد ، زيرا کاهش سريع وزن معمولا همراه با افزايش سريع مجدد وزن مي باشد .در طول ماه کاهش وزن ٤-٣ کيلو گرم مناسب است .

٢ - هرگز از دارو براي کاهش وزن استفاده نکنيد زيرا بعضي از داروها داراي اثرات جانبي بوده و درمواردي بسيار خطرناک هستند و طبق آمار و گزارشات موجود، عوارض و خطرات زيادي به بار اورده اند مثل مشکلات عصبي و گوارشي و در پاره اي موارد سکته هاي قلبي و مغزي و مرگ و مير .

٣ - مصرف داروهاي ضد اشتها براي کوتاه مدت با نظر پزشک مشکل چنداني ندارد . اما اين نوع داروها کمک به تغيير عادت غذايي شما نمي کند و اين موضوع براي داشتن وزن مناسب بسيار حائز اهميت است .

چند توصيه براي تغيير عادت غذايي غلط :

روزانه ٨-٦ ليوان آب بنوشيد.

دربين غذا از نوشيدن آب بپرهيزيد.

قبل ازصرف غذا سالاد ميل کنيد و از صرف نمک اضافه در غذا خودداري کنيد.

سعي کنيد وعده هاي اصلي غذا ( صبحانه - نهار - شام ) حذف نگردد، زيرا در اينصورت ناچار به ريزه خواري خواهيد شد.

مصرف چاي کمرنگ ولي بدون قند وشکر ، ٢ساعت بعد از غذا مانعي ندارد.

براي صرف غذا ازبشقاب هاي کوچک استفاده کنيد.

صرف غذا بايد در کمال آرامش و تاني صورت گيرد و از عجله خود داري کنيد .

درحالت هاي اضطراب و استرس غذا نخوريد.

وقت خود را بجاي ريزه خواري با فعاليت پر کنيد.

آسپيرين ، داروی معجزه آسا 

از يک سو محققان ايتاليايي مي گويند که مصرف مرتب آسپيرين براي مدت پنج سال خطر ابتلا به سرطان دهان ، حلق ومري را به ميزان دو سوم کاهش مي دهد و دو گروه ديگر درآمريکا از تاثير مثبت آسپيرين در پيشگيري از سرطان روده خبر مي دهند.

اين يافته ها بر شواهد قبلي که نشان مي دهد آسپيرين يک داروي معجزه آساست مي افزايد.

مطالعات قبلي نشان داده است که اين قرص ، که بيش از يک قرن پيش ساخته شد، مي تواند به پيشگيري از سرطان ريه کمک کند.

اکثر مردم اين دارو رابراي تسکين درد به کار مي برند، اما استفاده از آن براي حفاظت در برابر بيماري هاي قلبي و حتي آرتروز نيز رايج است .

مطالعات در ايتاليا

يافته هاي تازه حاصل مطالعاتي است که اخيرا دانشمندان موسسه تحقيقات داروسازي در ميلان انجام داده اند.

آنها اطلاعات حاصله از سه پژوهش جداگانه شامل ٩٦٥ بيماري سرطاني و ١٧٧٩ نفر که به خاطر سايرنارحتي ها در بيمارستان بستري شده بودند را تجزيه و تحليل کردند.

دانشمندان دريافتند درافرادي که براي مدت پنچ سال يا بيشتر به طور مرتب از آسپيرين استفاده کرده اند در مقايسه با ساير افراد، احتمال ابتلا به سرطان دهان ، حلق و مري به ميزان دوسوم کاهش يافته است .

دانشمندان براين باورند که اگر مردم مصرف آسپيرين را به خصوص براي خواص ضد سرطاني آن هرچه زودتر آغلز کرده باشند ، تاثير آن حتي ازاين نيز بيشتر خواهد بود.

با اين حال براي ارزيابي بيشتر اين موضوع و کشف عوارض جانبي احتمالي استفاده دراز مدت از آسپيرين ، به مطالعات مفصل تري نياز است .

دکتر کريستينا بوستي، پژوهشگر اصلي اين مطالعه ، ازنتايج آن تمجيد کرد و گفت : " نتايج اين مطالعه دانش ما را درباره فوايد بهداشتي اين داروي خارق العاده تقويت مي کند و حکايت از آن دارد که شايد مصرف اين دارو در آينده به عنوان شيوه موثزي براي حفاظت از بدن در برابر سرطان شناخته شود."

دکتر ريچارد سوليران ، سرپرست برنامه هاي درمانگاهي موسسه " تحقيقات سرطان بريتانيا " نيز گفت : " اسپيرين را بايد يکي از مهم ترين يافته هاي تاريخ داروشناسي دانست ."

وي گفت :‌ " به نظر مي رسد آنچه زماني به عنوان تنها يک مسکن ساده ساخته شد ، داراي آثار فراگير مفيدي برسلامتي باشد."

با اين حال او افزود : " ما هنوز در مرحله اي نيستيم که بتوانيم به همه مردم توصيه کنيم به مصرف روزانه اسپرين روي آورند ، زيرا به تحقييقات بيشتري درمورد تاثير آن و عوارض جانبي احتمالي آن در دراز مدت نياز داريم ."

" با اين حال به نظر مي رسد اين دارومي تواند به بخش مهمي در روند پيشگيري از سرطان بدل شود . "

نتايج مطالعه اخير در نشريه بريتانيايز" کنسر" ( سرطان ) چاپ شده است .

پيشگيري از سرطان روده

از سوي ديگر دو گروه ازدانشمندان آمريکايي دريافته اند که آسپيرين مي تواند در بيماران آسيب پذير ( به ويژه کساني که قبلا به سرطان روده بزرگ مبتلا بوده اند ) شديدا از خطر ابتلا به اين سرطان بکاهد.

با اين حال اين پژوهشگران نيز هشداردادند که براي پي بردن به عوارض جانبي احتمالي استفاده دراز مدت از اسپيرين به مطالعات مفصل تري نيازاست .

دکتر ريچارد شيلسکي ، از دانشگاه شيکاگو که يکي از اين گروه هارا هدايت کرده است گفت آثار پيشگيرانه مصرف تنها يک آسپيرين در روز چنان زياد بود که ما آزمايش هايمان را در همان مراحل اوليه متوقف کرديم .

وي گفت : "آسپيرين تاثير پيشگيرانه بسيارمهمي داشت .در مطالعه ما اين دارو آشکارا از تشکيل پليپ ( Polyps ) در افراد آسيب پذير کاست ، که خبر بسيارخوبي است چون راه تازه اي براي کاهش خطر بازگشت بيماري به افرادي که قبلا به سرطان روده مبتلا بوده اند فراهم ميکند . "

تصور مي شود که آسپيرين با مسدود کردن آنزيمي که براي رشد غدد سرطاني ضروري است از خطر ابتلا به آن مي کاهد .

نتايج اين رشته از تحقيقات در نشريه " نيو انگلند جورنال او مديسن " چاپ شده است .

رژيم غذايی پيشنهادی سازمان بهداشت جهانی 

بنا براين گزارش ، افزايش مصرف ميوه وسبزيجات و تحرک جسمي بيشتر ، بهترين راه در امان ماندن ازبيماريهاي مزمن است . دانشمندان رهنمودهاي تازه اي براي تغذيه سالمتر پيشنهاد کرده اند که قرار است سازمان بهداشت جهاني اين رهنمودها را به عنوان بخشي از استراتژي جهاني خود در کاهش بيماريهاي قلبي ، سرطان ، ديابت ، چاقي مفرط ، پوکي استخوان و بيماريهاي دندان به کار گيرد.

اين گروه ازدانشمندان مردم جهان را ترغيب ميکنند به رژيم غذايي متعادل و سالم روي آورند و ازمصرف نمک ، قند و چربي اشباع شده بکاهند.

چربي اشباع شده عمدتا به روغنهايي گفته مي شود که منشا حيواني دارند و زياده روي در مصرف آنها باعث افزايش کلسترول خون مي شود.

دانشمندان همچنين هشدار مي دهند که بيماريهاي مزمن تنها ناشي از زياده روي درخوردن نيست ، بلکه مي تواند ناشي از زياده روي در مصرف غذاهاي ناسالم باشد.

آنها تغيير در سبک زندگي مردم را عاملي مي دانند که باعث شده است اعضاي خانواده ها فرصت کمتري براي نشستن سريک سفره پيدا کنند و کودکان به جاي بازي در فضاي آزاد به تماشاي تلويزيون و بازيهاي رايانه اي بنشينند.

براساس گزارش سازمان بهداشت جهاني ، اين معضلات بويژه ميان مردمي که در شهرها زندگي مي کنند شديدتر است؛ شهرنشينان بيش از ساير مردم در معرض غذاهاي " پر انرژي " اند وتحرک جسماني کمتري دارند.

تغذيه سالم

تغذيه سالمي که سازمان جهاني بهداشت در گزارش خود توصيه کرده چنين ويژگيهايي دارد.

کربوهيدارتها ( عمدتا نشاسته و قند طبيعي ) بايد ٥٥ تا ٥٧ درصد رژيم غذايي را تشکيل دهد.

قند تغليظ شده ( مانند شيرينيها ) بايد کمتر از ده در صد را تشکيل دهد.

رژيم غذايي روزانه بايد شامل ده تا پانزده درصد مواد پروتئيني باشد.

چربي بايد به پانزده تا سي در صد محدود بماند و سهم چربي اشباع شده بايد زير ده در صد کل رژيم غذايي باشد.

نمک بايد به کمتر از پنج گرم در روز محدود بماند.

ميزان مصرف سبزيجات و ميوه ها بايد روزانه حدود چهار صد گرم باشد.

داشنمندان همچنين نتيجه گيري کرده اند که افزايش فعاليت جسماني براي سلامتي لازم است .

اين گزارش اشاره مي کند که مردم بايد روزانه حداقل يک ساعت فعاليت جسماني داشته باشتند.

يک ميليارد آدم چاق

به گزارش سازمان بهداشت جهاني ، هم اکنون بيش از يک ميليارد نفر در سراسر جهان اضافه وزن دارند که از آن ميان سيصد ميليون نفر بنابر معيارهاي پزشکي دچار چاقي مفرطند.

در بريتانيا ، شما مرداني که چاق محسوب مي شوند از هشت در صد در دهه هشتاد به هفده در صد در حال حاضر افزايش يافته است و شمار زنان چاق از نه در صد به بيست ويک در صد رسيده است .

اين وضعيت در ميان کودکان نيز قابل مشاهده است و در بريتانيا يک پنجم کودکان اضافه وزن دارند.

تيم لنگ ، استاد برنامه غذايي دانشگاه " شهر " لندن که توصيه هاي مندرج در گزارش سازمان جهاني را تاييد مي کند مي گويد : " احتمالا سريعترين راه کاهش ميزان سکته هاي قلبي در بريتانيا، به نصف کاهش دادن مقدار نمکي است که به مواد غذايي فرآوري شده افزوده مي شود."

او مي افزايد: " لازم است مهارتهاي اوليه پخت و پز به عموم مردم آموزش داده شود تا بتوانند ميوه هاي تازه وسبزيجات را به خوراکيهاي دلخواه خود تبديل کنند."

تشخيص سريع سرطان پستان 

- از ٣٥ تا ٤٠ سالگي يکبار مموگرافي پايه

- از ٤٠ تا ٤٥ سالگي هر دو سال يکبار ( اگر تغييرات فيبروسيستيک وجود دارد بعد از ٤٠ سالگي هر سال يکبار ) .

- پس از ٤٥ سالگي هر سال يکبار .

درمواردي که پستان ها متراکم و يا فيبروسيستيک باشند ، انجام سونوگرافي نيز در کنار مموگرافي به تشخيص کمک ميکند ولي هيچگاه نمي تواند جايگزين مموگرافي شود.

- در خانمهاي زير ٣٥ سال اولين اقدام سونوگرافي است ودر صورت لزوم مموگرافي درخواست مي شود.

همراه داشتن ممو گرافي هنگام انجام سونوگرافي و همچنين مقايسه ي هر مموگرافي با مموگرافي سال قبل بسيار کمک کننده ميباشند ، بنابراين مموگرامهاي خود را نگهداشته و هنگام انجام سونوگرافي يا مموگرافي سال بعد به پزشک راديولوژيست جهت مقايسه ارائه دهيد.

- پروتکل Screeing بيماران به اين شرح مي باشد :

براي خانمهاي سالم وبدون تاريخچه فاميلي :

از ٤٠ - ٣٥ سال ١ مموگرافي به عنوان پايه

از٤٥ - ٤٠ سال هر ٢ سال يکبار

از ٤٥سال به بالا هرسال يکبار

براي خانمهايي که F.C.C دارند و يا تاريخچه فاميلي مثبت دارند:

از ٤٠ سال به بالا هر سال يکبار

از ٤٥ سال به بالا هر سال يکبار ( در موارد شديدتر ذکر شده )

- در موارد پستانهاي Dense و F.C.C انجام سونوگرافي همراه مموگرافي ، براي مشاهده ضايعات فضا گير پستان کمک کننده است .

ولي سونوگرافي نمي تواند ميکروکلسيفيکاسيونها را تشخيص دهد ، بنابراين به هيچ وجه نمي تواند حتي در موارد پستانهاي Dense و F.C.C جايگزين مموگرافي شود.

- هنگام انجام سونوگرافي و يا مموگرافي ، بايد مموگرافي هاي قبلي بيمار همراه بيمار باشد چون همبراي لوکاليزاسيون سونوگرافي و هم براي مقايسه با مموگرافي جديد بسيار کمک کننده است .

سيتي اسکن چيست 

دراين روش پرتواشعه X توليده شده متوسط تيوب اشعه X به بيمار برخورد نموده سپس توسط Detector اشعه دريافت مي شود و براساس اندازه گيري ميزان تضعيف پرتو X در عبور از ناحيه مورد نظر طيف تصويري Gray- Scale بدست مي دهد. مقاطع مختلفي بنابراستانداردهاي مورد نظر تهيه مي شود . امروزه نسلهاي جديد از دستگاههاي CT‌ در دسترس است که علاوه برCT Convertional

امکانات جديدي در اختيار پزشکان قرار داده است از آن جمله مي توان به Spiral CT و هليکال CT و همچنين قابليت هاي تهيه کليشه هاي سه بعدي وسرعت بالاي پردازش آنها اشاره نمود.

CTS بطور تقريبي در تمام بيماريها قابل استفاده است و به دو گروه عمده با و بدون تزريق ماده حاجب تقسيم مي شود . CT بدون تزريق داراي استفاده محدودي است که بطور اعم مي توان به موارد تصادفات دستگاههاي کليوي اشاره نمود بيشتر موارد CT با تزريق ماده حاجب است که داراي ارزش تشخيصي است . در اين روش با تزريق ماده حاجب عروق و در تمام نقاط بدن حاجب شده ارگانهاي مختلف قابل افتراق مي گردند. در بررسي دستگاه گوارش علاوه بر تزريق ماده حاجب وريدي از موارد حاجب خوراکي نيز استفاده مي شود که باعث حاجب شدن مسير دستگاه گوارش شده ضايعات داخلي لومن از خارج لومن افتراق داده ميشود.

CT علاوه بر ارزش تشخيصي غير تهاجمي امروز بعنوان راهنمايي جهت انجام روشهاي تهاجمي تشخيصي نيز استفاده مي شود . براي مثال در صورت مشاهده توده مشکوک در اعضاء بدن مانند ريه و کبد به راحتي مي توان در زير راهنمايي CT از توده مورد نظر نمونه برداري نمود.

لازم به ذکراست که قبل از ابداع اين روشها سابقا بدليل وجود چنين توده هايي بيمار تحت عمل جراحي قرار مي گرفت ولي امروز با استفاده از راهنمايي CT مي توان نياز به جراحي را منتفي دانست .

مقاطع انتخاب شده داراي ضخامتهاي متغيري است که بسته به نياز متغير است . براي مثال در بررسي پارانشيم ريه در روش HRCT مقاطع ٢ ميليمتري تهيه ميشود در حاليکه در حالت عادي دربررسي شکم مقاطع ١٠ ميليمتري و در Spiral مقاطع ظريفتري تهيه مي گردد.

موارد استفاده CT

CT در موارد بيماريهاي مختلف جايگاه مهمي دارد ازدسته بيماريهاي مغزي و اعصاب بخصوص در انفارکتوسهاي مغزي ، سردردهاي طولاني مدت ، سرگيجه ، ضربات و تصادفات و بالاخره شک به تومور مغزي و همچنين اختلالات رشد، ترشح شير از پستان افراد غير شير ده را مي توان نام برد. دربيماراني که توده هاي گردني دارند مي توان با انجام CT گردن با تزريق ماده حاجب و تفکيک عروق گردن ضايعه مورد نظر را پيدا نمود.

در بيماريهاي ريوي در افراديکه تب و سرفه دارند و همچنين بيماران مبتلا به تنگي نفس مي توان با انجام CT نسج پارانشيم ريه را بررسي نمود. علاوه برCT درموارديکه مقاطع دقيق تري از ريه جهت قضاوت بر روي بيماريها مد نظر است مي توان از روش HRCT استفاده نمود . امروزه روشهاي تکنيک هاي جديد نرم افزاري امکان بررسي قلبي را توسط CT فراهم نموده است که حتي در بعضي مطالعات در تشخيص بيماريهاي عروق کرونر داراي دقت بالايي است .

دربررسي بيماريهاي شکم تقريبا درتمام موارد CT روش مناسبي است از ناراحتي معده و شک به تومورهاي معده گرفته تا ضايعات کبدي ، کيسه صفرا ، پانکراس و طحال ميتوان با روش اسپيرال CT محوطه داخل شکم را بدقت بيشتري بررسي نمود . در سنگهاي کليوي CT بدون تزريق ماده حاجب بسيار کمک کننده است تنها سنگهاي اسيد اوريکي که در عکسهاي X-RAY ساده قابل مشاهده نيز در CT قابل تشخيص است . در موارد شک به تومورهاي کليه CT با تزريق ماده حاجب استفاده شود

در توده لگني و شک به تومورهاي تخمدان و رحم CT اولين قدم تشخيصي است . امروزه با توانايي CT در بازسازي شکستگي ها در اندام و همچنين تهيه تصاوير سه بعدي گام بزرگي در درمان ضايعات ارتوپدي برداشته شده است

سونوگرافي OBGY : مورد توجه متخصص زنان و زايمان ومامائي 

GY‌‌ :‌ GYNECLOGY

١ - بررسي سلامتي جديد و ارزيابي ميزان رشد جنين براساس AC, HC , BPD, FL

٢ - بررسي آنوماليهاي جنيني توسط سونوگرافي سه بعدي

٣ - بررسي سونوگرافي داپلرجفت از نظر رشدجنينو داپلر بندناف

٤ - بررسي جنين هاي High risk از نظر احتمال IUGR

٥ - انجام بيوفيزيکال پروفايل

سونوگرافي ژنيکولوژي شامل :

بررسي بيماريهاي رحم و ضمائم ، بررسي سونوگرافي ترانس واژينال ، داپلر ترانس واژينال

کليه اطلاع رسانهاي اين متخصص در ارتباط با دکتر فنوني و دکتر رحيميان خواهند بود.

١ - تمام نظر سنجي ها

٢ - موارد سوال

در مرکز MRI دکتر اطهري با خريداري دستگاه سونوگرافي سه بعدي و کالرداپلر امکان بررسي آنوماليهاي جنين و انجام فيلم برداري ويدئوئي همزمان مهيا گشته است .

کليه روشهاي Imaging لازم دراين مرکز انجام مي شود.

سونوگرافي شکم ولگن

جهت بررسي احشاء تو پر و احشاء توخالي حاوي مايع و عروق مي باشد . احشاء تو خالي حاوي گاز ( معده روده و مشابه آن ) ارگانهاي مناسبي جهت بررسي يا سونوگرافي نمي باشند.

در اين موارد استفاده مي شود :

١ - اندازه گيري ابعاد ارگانهاي شکمي و لگني و مقايسه آن با اندازه هاي استاندارد با توجه به سن و جنس بيمار .

٢ - بررسي از نظر وجود توده هاي غير عادي شکمي و لگني

٣ - بررسي از نظر وجود مايع آزاد ( زمينه بيماريهاي التهابي عفوني و تومورال ) در شکم و لگن.

٤ - بررسي ازنظر وجود سنگ در سيستم صفراوي وادراري

٥ - بررسي از نظر تغيير نماي سونوگرافيک طبيعي احشاءي شکم و لگن ( کوپترن ) Echopattern در زمينه بيماريهاي مختلف و تشخيص بيماريهاي فوق .

٦ - بررسي عروق احشاء شکم و لگن از لحاظ وجود تنگي و يا گشادي غير عادي آن ويا ساير بيماريهاي عروقي

بيماري ذات الريه يا سندرم حاد و شديد تنفسي سارس 

د ر حال حاضر اين بيماري سلامت عموم جهان را تهديد ميكند . نام اين بيماري ذات الريه يا سندرم حاد و شديد تنفسي (سارس) است

سارس يك بيماري عفوني و مسري در سيستم تنفسي شناخته شده است د راين بيماري شش ها و ريه ها ملتهب مي شوند . در صورتي كه علت مخصوص و ويژه سارس ناشناخته است دانشمندان ( سازمان بهداشت جهانی) قبلا پيشرفت يك ويروس تاجي را در اين بيماري كشف كرده بودند

اين يافته ها ابتدايي و مقدماتي بودند و مدارك قطعي درمورد اين كه ويروس تاجي علت بيماري سارس است را ارئه نكرده اند

سارس در كدام نواحي بدن تاثير ميگذارد ؟

سارس يك بيماري عفوني و مسري است كه در سيستم تنفسي مشخص شده و باعث التهاب شديد شش ها و ريه ها مي شود

ذات الريه چيست ؟

عفونت هر دو شش است كه منشآ، متفاوت و مختلفي از عفونت دارد

ويروس تاجي چيست ؟

يك گروه از ويروس ها است كه مشابه انواع ويروس هايي است كه در بيماري سرخك و سرخجه مشاهده شده است . كه سوسك هاي حمام به عنوان ناقل بيماري سارس و دارنده اين ويروس مشخص شده اند كه اين ويروس تاجي قادر است به مدت 3 ساعت بعد از انتشار در محيط زنده بماند

زماني كه اين ويروسها با هم متحد مي شوند ، بيماري تنفسي و التهاب و آماس مزاجي در نئورولوژيك حيوانات ايجاد مي كنند

علائم سارس چيست ؟

از نشانه هاي اصلي سارس تب بالاي 38 درجه است ،‌ سرفه خشك،‌ اشكالت تنفسي،‌ نفس نفس زدن ،‌تغييرات در اشعه ایکس سينه كه دلالت بر وجود ذات الريه دارد . از نشانه هاي ديگر سارس اين است كه اين بيماري ممكن است با سردرد ،‌ سفت شدن ماهيچه ها ،‌ از دست دادن اشتها ،‌ بي قراري ،‌ پريشاني ،‌ جوش و اسهال همراه باشد

سارس با چه سرعتي گسترش مي يابد ؟

به نظر مي رسد كه سارس سرايت كند تري نسبت به آنفولانزا بدارد . دوره نهفتگي بيماري يين 3 تا 7 روز برآ ورد شده است كه 3 تا 7 روز آن عادي مي باشد البته ويروس عامل بيماري قادر است به مدت 3 ساعت در محيط زنده بماند . بايد خاطر نشان كرد كه افزايش تعداد و سرعت مسافرت هاي بين المللي اين خطر را ايجاد كرده است كه اين بيماري را به سرعت در جهان پراكنده كند

مسري بودن سارس چگونه است؟

بر اساس رويداد ها و مطالعات انجام شده مشخص گرديده است كه براي گسترش عامل عفونت زاي اين بيماري به ارتباط نزديك با شخص مبتلا لازم است يا به عبارتي ارتباط با قطرات بازدم شده و ترشحات بيني از شخص مبتلا به شخص سالم لازم است . تا به امروز اكثر موارد گزارش شده سرايت اين بيماري بين كاركنان بيمارستاني و مراقبت كنندگان و اقوام نزديك بيماران بوده است

چه زماني اين بيماري شناخته خواهد شد ؟

يك مركز جهاني به دنبال طرحي براي تسريع در تشخيص عللي كه در دوشنبه 17 مارس اتفاق افتاد مي باشد . 11 آزمايشگاه پيشرفته در 10 كشور شبانه روز مشغول كار براي شناخت علل بيماري مي باشند نمونه هاي متعددي از موارد آزمايشگاهي جمع آوري شده است آزمايشات آزمايشگاهها حول علل سرايت بيماري تحت رسيدگي مي باشند

اولين مورد سارس كي و كجا گزارش شد ؟

در 26 فوريه (7 اسفند ) مردي در هاني ( منطقه اي در ويتنام ) با سرما خوردگي شديدي به بيمارستان آورده شد از علائم اين مرد بيمار درد عضله و گلو درد خفيف بود بعد از 4روز مشكل تنفسي اين مرد افزايش پيدا كرد از علائم ديگر اين مرد بيمار اين بود كه شمار پلاكت هاي خوني او كاهش يافت كه عامل ايجاد درد تنفسي عميق در بيمار است و انسداد مجراي تنفسي و نياز مفرط به دستگاه تنفسي را در بيمار افزايش مي دهد

آيا هيچ پيشرفت مثبتي در رابطه بادرمان مشاهده شده است ؟

موارد مهم و پر معنايي در ويتنام به عنوان نتايج خوب بهبود به دست آمده است به علاوه سيستم نظارت جهاني كه گفته شده است وسايل سريع العمل گزارش موارد مشكوك را ارائه دهند . توانايي پرسنل قوي در سراسر جهان براي تشخيص وجود سارس چك شوند . طبق اطلاعات رسيده در هفته هاي اخير روزنه جديدي در بهبود رفتار اين بيماري انتظار مي رود

بيماران سارسي چگونه بايد مديريت شوند شامل توصيه ها و مسائل بهداشتي بيماران مبتلا به سارس بايد در يك مكان ايزوله قرار گيرند پيشنهاد مؤثر و مفيد براي جلوگيري از ابتلا پرستاران و مراقبان به سارس اين است كه پرستاري با مانع تنفسي صورت گيرد اين امر خيلي حائز اهميت است كه بيماران مورد شك از ديگران جدا شوند و در اتاق هاي جدا گانه به سربرند

( توصيه )

مراقبان وبازديد كنندگان از بيمار از ماسك با فيلتر مؤثر ، عينك محافظ ، پيش بند ،‌ پوشش سر و دست كش استفاده كنند

خودداري از بو سيدن و در آغوش گرفتن افراد مبتلا

كم كردن ديدار هاي حضوري و استفاده از وسايل ارتباطي مانند تلفن

پرهيز از خود درماني

مراجعه به اولين پايگاه بهداشتي در كوتاه ترين زمان ممكن در صورت ابتلا به بيماري

ابداع نوعي آزمايش خون ساده براي تشخيص بيماري سارس

دانشمندان اعلام كردند در اين هفته نوعي آزمايش خون ساده را براي تشخيص بيماري سارس در دسترس همگان قرار دهند . يكي از پژوهشگران با استفاده از نوعي روش آزمايشگاهي موسوم به (بی سی آر ) روش نويني را ابداع كرده است كه با بهره گيري از ان مبتلايان به بيماري سارس را به سرعت شناسايي كرد . روش( بی سی آر ) نوعي شيوه تشخيصي است كه در آن با استفاده از قطعات كوچك ماده وراثتي ( دی ان آ ) عامل بيماري زا ، اين گونه عوامل شناسايي و منشا آنها نيز مشخص مي گردد

دكتر اكبر نشاندارعضو هيئت علمي دانشگاه آزاداسلامي با تشكر از خانمها :سارا علايي ,فرزانه سالاري ,الناز فرهي

جمعيت و تنظيم خانواده 

به هرحال نقش شما اين است که به حمايت ازاين راههاي عملي براي پيشرفت مراقبتهاي موجود از STD در جامعه خودتان بپردازيد.

هفت نکته خلاصه :

١ - انتقال بيماريهاي آميزشي ( STD ) هنگاميکه درمان نشده باشد به صورت معمولي صورت مي گيرد. آنها مي توانند مشکلات متعددي براي سلامتي ايجاد کنند .

٢ - همچنين STD ها موجب افزايش احتمال دريافت عفونت يا HIV هستند، ويروسي که موجب ايجاد بيماري ايدز مي شود.

٣ - رويکردهايي که به صورت يک سندرم روي مي دهند باعث درمان موثر وسريع STD ها در مردميکه تحت مراقبتهاي اوليه قرارمي گيرند ، مي