صبح رامهرمز

samanghan

بزرگداشت سالك «هفت شهر عشق»

25 فروردين روز بزرگداشت شاعر و عارف نامدار ايراني، فريدالدين عطار نيشابوري است. شاعري كه سخني ساده و گيرا دارد و براي بيان مقاصد عرفاني خود بهترين راه را كه همانا آوردن كلام ساده و بي‌پيرايه است، انتخاب كرده است.

كمك گرفتن او از تمثيلات و بيان داستان‌ها و حكايات مختلف يكي ديگر از جاذبه‌هاي آثار اوست كه او را سرمشق عرفاي نامدار بعد از خود چون مولوي و جامي قرار داده است.

فريدالدين قبل از پرداختن به شعر و شاعري به طبابت و عطاري مشغول بود تا اين‌كه انقلابي روحي در وي به وجود آمد كه بدين شرح است:

«روزي عطار در دكان عطاري خود مشغول معامله بود كه درويش به آن‌جا رسيد و چندين بار با گفتن جمله چيزي براي خدا بخواهيد از عطار كمك خواست ولي او به درويش چيزي نداد. درويش به او گفت: اي خواجه تو چگونه مي‌خواهي از دنيا بروي؟ عطار گفت: همانگونه كه تو از دنيا مي‌روي. درويش گفت: تو مانند من مي‌تواني بميري؟ عطار گفت: بله، درويش كاسه چوبي خود را زير سر نهاد و با گفتن الله از دنيا رفت. عطار چون اين را ديد شديدا متغير شد و از دكان بيرون رفت و راه زندگي خود را براي هميشه تغيير داد».

پس از اين‌كه به خدمت شيخ‌الشيوخ عارف ركن‌الدين رفت، قسمتي از عمر خود را نيز به رسم سالكان طريقت در سفر گذراند و در اين سفرها بسياري از مشايخ و بزرگان زمان خود را زيارت كرد و از آنها نكته‌ها آموخت.

مقبره عطار در جنوب‌شرقي نيشابور واقع شده است.

هفت شهر عشق يكي از معروف‌ترين اشعار عرفاني اوست:

گفت ما را هفت وادي در ره است

چون گذشتي هفت وادي درگه است

وا نيامد در جهان زين راه كس

نيست از فرسنگ آن آگاه كس

چون نيامد باز كس زين راه دور

چون دهندت آگهي اي ناصبور؟

چون شدند آن جايگه گم سر به سر

كي خبر بازت دهد اي بي‌خبر؟

هست وادي طلب آغاز كار

وادي عشق است از آن پس، بي‌كنار

پس سيم وادي است آن معرفت

پس چهارم وادي استغنا صفت

هست پنجم وادي توحيد پاك

پس ششم وادي حيرت صعبناك

هفتمين وادي فقر است و فنا

بعد از اين روي روش نبود تو را

در كشش افتي روش گم گرددت

گر بود يك قطره ملزم گرددت

نوشته شده توسط samanghan | لینک ثابت | موضوع: مشاهیر ایران |

فخرالدين عراقی همدانی

پس از مرگ وي، جانشينش شد، ولي چون مريدان ديگر زير بار اطاعت او نرفتند، از هندوستان به مکه و مدينه رفت و از آنجا گذارش به بلاد روم افتاد و در شهر قونيه بخدمت صدرالدين قونيوي رسيد؛ و کتاب فصوص الحکم محيي الدين ابن العربي را که معروفترين کتاب تصوف در آنزمان بود نزد وي درس خواند؛ و در آن ديار معروف شد

فخرالدين ابراهيم بن بزرگ مهر بن عبدالغفار جوالقي همداني، متخلص به عراقي يکي از بزرگترين شاعران غزل سراي ايران و يکي از عارفان بزرگ اين ديار است. وي در سال 610 هجري در روستاي کمجان يا کميجان در ناحيه اعلم يا المر درنزديكيهاي همدان وکه در 86ولادت يافته است.
در جواني (هفده سالگي) شور تصوف در او پديد آمد و به همراهي چند تن از درويشان از همدان آهنگ هندوستان کرد (627 هجري) و در مولتان جزو شاگردان شيخ بهاءالدين زکريا مولتاني، عارف معروف قرن ششم جاي گرفت و بيست و دو سال در خدمت او ماند و دختر او را بزني گرفت.
پس از مرگ وي، جانشينش شد، ولي چون مريدان ديگر زير بار اطاعت او نرفتند، از هندوستان به مکه و مدينه رفت و از آنجا گذارش به بلاد روم افتاد و در شهر قونيه بخدمت صدرالدين قونيوي رسيد؛ و کتاب فصوص الحکم محيي الدين ابن العربي را که معروفترين کتاب تصوف در آنزمان بود نزد وي درس خواند؛ و در آن ديار معروف شد تا بحدي که معين الدين پروانه، حکمران آن ديار مجذوب وي گشت و براي او در شهر توقات خانقاهي ساخت.
ولي پس از مرگ معين الدين وي از روم هجرت کرد و به شام و مصر رفت و شيخ الشيوخ مصر شد. سرانجام در هشتم ذيقعده سال 688 هجري در دمشق زندگي را بدرود گفت و در صالحيه نزديک قبر محيي الدين ابن العربي مدفون شد.

فخرالدين ابراهيم عراقي همداني يکي از شاعران استاد ايراني است که غزل عارفانه را بسيار لطيف و طرب انگيز و سوزناک سروده است و شعر او وجد و شور خاصي دارد و در منتها درجه زيبايي غزل عارفانه است. ديوان قصايد و غزليات او شامل چهار هزار و هشتصد بيت در دست است، و بجز آن منظومه اي بر وزن حديقه سنايي به اسم "عشاق نامه" يا "ده نامه" براي شمس الدين صاحب ديوان سروده است.

در نثر فارسي کتاب بسيار معروفي در تصوف تأليف کرده است به اسم "لمعات" که در نهايت شور و لطف نوشته و انشاي عاشقانه بسيار لطيفي دارد و آن را پس از درس خواندن نزد صدرالدين قونيوي نوشته و به استاد خود نموده و از او اجازه انتشار گرفته است. اين کتاب از بهترين آثار متصوفه در زبان فارسي است، و شرح هاي متعدد بر آن نوشته اند.
از آن جمله است شرحي که عبدالرحمن جامي شاعر معروف قرن نهم هجري به اسم اشعةاللمعات در سال 889 هجري بر آن پرداخته است. شرح شاه نعمت الله ولي و شرح صاين الدين علي ترکه اصفهاني، متوفي در سال 835 هجري بنام "الضوء" و شرح شيخ يارعلي شيرازي بنام "اللمحات في شرح اللمعات". شرح خاوري و شرح برهان الدين ختلاني متوفي سال 893 و شرح درويش علي بن يوسف کوکهري در آغاز قرن نهم هجري. فخرالدين ابراهيم عراقي همداني رساله اي نيز در اصطلاحات تصوف تأليف کرده است. عراقي از دختر بهاءالدين زکريا پسري داشته است بنام کبير الدين.

از اشعار او:

شور عشق

عشق شوري در نــهــاد ما نـهـاد جـان مــا را در کــف سـودا نــهــاد

گفت و گويي در زبان ما فـــکــند جست و جويي در درون ما نـــهـاد

داسـتـان دلـبـران آغــاز کــــــرد آرزويـــي در دل شـــيــــدا نــــهـاد

رمـزي از اسـرار باده کشف کرد راز مستان جمله بر صـحـرا نـهــاد

قـصـه خـوبـان بنوعي باز گـفت کـاتـشـي در پـيـر و در بـرنـا نـهــاد

عقل مجنون در کف ليلي سپرد جـان وامـق در لـب عـذرا نــــهـــاد

بر مثال خويشتن حرفي نوشت نـام آن حــرف آدم و حـــوا نــهــاد

تـا تـمـاشاي جمال خود کـند نـور خــود در ديـده بــيــنا نـــهــاد

راز

عشق در پرده مي نوازد ساز عاشقي کو که بشنود آواز؟

هر نفس نغمه اي دگر سازد هر زمان زخمه اي کند آغاز

همه عالم صداي نغمه اوست که شنيد اين چنين صداي دراز؟

راز او از جـهـان بــرون افـتاد خود تو بشنو که من نيم غماز

نوشته شده توسط samanghan | لینک ثابت | موضوع: مشاهیر ایران |

حكيم سنايی

زندگي سنايي در آغاز آميخته با آلودگيهاي اهل دربار بود؛ تا اين كه شاعر بزرگ به جذبه حق، صيد كمند عشق شد و جمال دوست،غارتگر جان و دلش گرديد. سوداي عشق، انگيزه پشت كردن و بريدن او از امور و اوهام دنيوي بود. درباره تحول دروني و رويكرد او به عالم عرفان، اهل خانقاه به افسانه‏اي معتقد بودند

بیوگرافی و زندگینامه
سنايي حكيم ابوالمجدود مجدودبن آدم سنايي، شاعر بزرگ و عارف عاشق در اواسط يا اوايل نيمه دوم قرن پنجم هجري قمري درغزنين چشم به جهان گشود. پس از آگاهي از فنون زبان و سخنوري، به عادت شاعران زمان به دربار روآورد و در دستگاه غزنويان به جرگه شاعران مداح درآمد.
زندگي سنايي در آغاز آميخته با آلودگيهاي اهل دربار بود؛ تا اين كه شاعر بزرگ به جذبه حق، صيد كمند عشق شد و جمال دوست،غارتگر جان و دلش گرديد. سوداي عشق، انگيزه پشت كردن و بريدن او از امور و اوهام دنيوي بود. درباره تحول دروني و رويكرد او به عالم عرفان، اهل خانقاه به افسانه‏اي معتقد بودند كه جامي در نفحات‏الانس آن را چنين روايت مي‏كند: