صبح رامهرمز
samanghan
|
|
زمان صفر زمان گذشته تر از گذشته
بنابه نظريه انفجار بزرگ ، گسترش جهان از يك انفجار آتشين آغاز شده و تا امروز ادامه يافته است و احتمال دارد اين گسترش تا بينهايت ادامه داشته باشد. ولي ما يقينا ميخواهيم بدانيم پيش از اين انفجار اوليه وضع از چه قرار بوده است. اما براي فهميدن اين موضوع بايد از ديوار زمان صفر عبور كنيم. نه تنها در عرصه فيزيك ، بلكه حتي در عرصه منطق نيز دشواريهاي زيادي در اين سير وجود دارد. ما نميتوانيم تاريخ كائنات را از زمان صفر يعني درست لحظه آفرينش فضا و زمان آغاز كنيم ولي قادريم آن را از لحظههاي بسيار كوتاه و غير قابل تصور يعني 43- ^10 ثانيه پس از انفجار بزرگ آغاز كنيم. قوانين بنيادي فيزيك توانستهاند از امروز تا آن لحظه كه كائنات بسيار بسيار كوچك ، داغ و غليظ بوده ، استواري خود را حفظ كنند. خصوصيات كائنات در زمان صفر در 43- ^10 ثانيه پس از انفجار بزرگ ، كائنات بيش از 35 - ^ 10 متر قطر نداشته و ده ميليون ميليارد ميليارد بار كوچكتر از يك اتم هيدروژن بوده است. در اين زمان عالم چنان جوان است كه نور نميتواند به دورها سفر كند و افق كيهاني كه كائنات قابل ديد را در بر ميگيرد، بسيار نزديك است. در اين زمان حرارت به 32 ^ 10 كلوين ميرسد. كائنات بسيار غليظ و فشرده (96 ^ 10 برابر غلظت آب) و انرژي آن غير قابل اندازه گيري است. چنانچه اگر بخواهيم چنين نيرويي توليد كنيم بايد دستگاههاي تسريع كننده ذرات اوليهاي بسازيم كه چندين سال نوري قطر داشته باشند. زمان صفر يا زمان پلانك در 43- ^10 ثانيه پس از انفجار ، كائنات چنان فشرده و غلظت چنان انباشته است كه نيروي جاذبه ، كه در حالت معمولي در مقياس ميكروسكوپي قابل اغماض است، مانند نيروها از قبيل نيروهاي هستهاي قوي و ضعيف نيروي الكترومغناطيسي ، بسيار قوي ميباشد. ولي ما نميتوانيم رفتار و مشخصات اتمها و نور را در جاذبه بسيار قوي دريابيم. اين مساله نخستين بار در آغاز قرن حاضر توسط "ماكس پلانك" مطرح شد. به همين دليل زمان 43- ^10 ثانيه را "زمان پلانك" ميگويند. كه در آن فيزيك از توضيح عاجز ميشود و مرز آگاهيها به نهايت ميرسد. جاذبه سد زمان صفر براي پشت سر گذاشتن زمان پلانك به نظريهاي كوانتيك از جاذبه نياز است كه در آن قوه جاذبه بتواند با ساير نيروها متحد شود. فيزيكدانان در تلاشند تا يك نظريه جامع طبيعت بيابند كه در آن چهار نيروي حاكم بر جهان بصورت يك نيروي واحد عمل كنند. و تا كنون موفق شدهاند شرايط گرد آمدن نيروهاي هستهاي قوي و ضعيف و نيروي الكترومغناطيسي را بدست آورند. ولي نيروي جاذبه همچنان با اتحاد با اين نيروها مخالفت ميكند. اين نيرو كه بر دنياي بينهايت بزرگها حاكم است از هر گونه اتحاد با دنياي بينهايت خردها سرباز مي زند. پيوند و اتحاد مكانيك كوانتومي با نسبيت در حال حاضر همچنان سدي غير قابل عبور است و حتي اينشتين كه در سي سال آخر عمر خود ، سر سختانه در اين زمينه به كار پرداخت، نتوانست از اين سد بگذرد. تا وقتي مقاومت و استقامت جاذبه شكسته نشود، فراتر از زمان پلانك را در يافتن ، كاري غير ممكن است. اين زمان مرز و حد نهايي آگاهي و شناخت ما است. در پشت ديوار پلانك واقعيتي هنوز دست نيافتني پنهان است كه در آن جفت فضا ـ زمان كائنات چهار بعدي ما ميتواند كاملا متفاوت باشد با ديگر وجود نداشته باشد. پشت ديوار پلانك فيزيكدانهايي كه شكافهاي كوتاه و گذرايي در پشت ديوار پلانك وارد كردهاند، ميگويند كه با كائنات پرآشوبي كه ده يا حتي بيست و شش بعد دارد، برخورد كردهاند، كه در آن قوه جاذبه چنان قوي است كه فضا را به كلي دگرگون كرده است و در آن ، فضا ، تحت تاثير جاذبه به تعداد بيشماري سوراخ سياه ميكروسكوپيك تبديل شده است كه گذشته ، حال و آينده و حتي زمان در آن معنا ندارد. هر كدام از اين سوراخها صد ميليارد ميليارد بار كوچكتر از يك پروتون هستند، كه با حرارت 32 ^10 كلوين در فاصله 43- ^10 ثانيه تبخير ميشوند، ناپديد ميشوند و دوباره ظاهر ميشوند. زمان مرجع سالها كوشش و مطالعه طاقت فرسا لازم است تا ديوار پلانك سوراخ شود و تا رسيدن به آن روز ما بايد "زمان پلانك" را به منزله "زمان صفر" بپذيريم. بنابرين ، وقتي از مبدا و آغاز خلقت كائنات گفتگو ميكنيم، زمان مرجع ما زمان پلانك خواهد بود. ارتباط پاستیل با خوک اين روزها اگر در يکي از پاساژها يا مراکز خريد اصلي شهر گردشي بکنيد، حتما در يک گوشه از آن غرفه کوچکي ميبينيد که خوراکيهايش رنگارنگ و دوست داشتني است که نه تنها کودکان را که با اصرار از والدينشان ميخواهند برايشان از اين پاستيلهاي کيلويي بخرند، به سوي خود ميکشاند بلکه بزرگترها هم بدشان نميآيد طعم دلخواهشان را پيدا کنند و آن را بچشند. ولي اين پاستيلهاي کيلويي از کجا يک دفعه سر و کلهشان پيدا شد؟ اصلا بهداشتياند؟ مراحل تهيه و عرضه آن کنترل ميشود. اگر شما هم عاشق پاستيل و دوست صميمي آن ژلههاي رنگارنگ هستيد که تزئينکننده رنگي سفرههاي مهمانيهاي شماست، بد نيست، با ارزش غذايي اين محصولات غذايي صنعتي آشنا شويد. پاستيلهاي کوچک نوشابهاي يا ميوهاي، حتي بزرگترها را هم به ناخنک زدن وسوسه ميکنند. پاستيلها نوعي آبنبات کوچک و لاستيکي هستند که بيشتر به شکل خرسهاي کوچک رنگارنگ به بازار عرضه ميشوند. پاستيلها در شکلهاي کرم، قورباغه، همبرگر کوچک، توتفرنگي، آلبالو، بطري نوشابه، سيب، پرتقال و... شکلهاي جالب و دوست داشتني ديگر به بازار عرضه ميشود. شايد دوست داشته باشيد بدانيد اين پاستيلهاي رنگارنگ از چه موادي ساخته شدهاند و ارزش غذايي دارند يا نه؟ انواع اصلي و قديميتر پاستيلها از شکر، شربت گلوکز، طعمدهندهها، رنگهاي خوراکي و ژلاتين ساخته شدهاند. ژلاتيني که در ساخت پاستيلها استفاده ميشود از استخوان گاو و يا خوک به دست ميآيد. در ميان بيش از صد نوع محصول يک شرکت اتريشي، تنها در چهار نوع آن از ژلاتين خوک استفاده نشده است که متاسفانه برخي از انواع موجود در کشور، از نوع خوکي آن است. اين شکلاتهاي اتريشي با مغز ژلهاي که از استخوان خوک توليد ميشود، در فروشگاهها وجود دارد و شايد کسي از مواد اوليه آن اطلاع دقيقي نداشته باشد. جالبتر اينکه روي بستههاي آن ذکر نشده است که ژلاتين اين شکلاتها با مغز ژلهاي از خوک به دست آمده است. اين شکلاتها ساخت کشور اتريش است و گفته ميشود که در ساخت آن از پودر استخوان خوک استفاده ميشود که به شکلات حالت ژلهمانندي ميدهد و هنگام خوردن در دهان آب ميشود و بسيار چسبناک است. بسياري از مسلمانان اروپا به دليل اطلاع داشتن از آغشته بودن اين شکلات به پودر استخوان خوک، از مصرف آن خودداري ميکنند. شما حتي اگر به سايت اينترنتي اين شرکت مراجعه کنيد، خواهيد ديد که در آن بر استفاده از ژلاتين خوکي تاکيد و ذکر شده که فقط در چهار نوع از محصولات اين شرکت پاستيلسازي از ژلاتين خوک استفاده نشده است. اين در حالي است که گفته ميشود محصولات اين شرکت در برخي فروشگاهها عرضه ميشود. اگر شما هم نخواهيد از پاستيلهايي که در آن از ژلاتين خوکي استفاده شده است استفاده کنيد، بايد به سراغ پاستيلهايي برويد که از استخوان گاو، ژلاتين آن گرفته شده است. ژلاتين، هيدروکلوئيدي از جنس پروتئين است که به دليل ويژگيهاي منحصر به فرد آن در ايجاد ژل و قوام دهندگي در صنايع غذايي به طور گستردهاي مورد استفاده قرار ميگيرد. براي اينکه پاستيل و يا ژلهاي که ژلاتين در آن استفاده شده است، ارزش غذايي مطلوبي داشته باشد لازم است اين ژلاتين به روش صحيح از استخوان گاو استخراج شود که يکي از بهترين روشهاي استخراج ژلاتين از استخوان گاو، روش آنزيمي است. اگر ژلاتين به بهترين صورت استخراج و فنآوري شود، پاستيلها و يا ژلههايي که از آن ساخته ميشود، استحکام مناسبي دارد و به خوبي در بدن جذب ميشود. متخصصان تغذيه ميگويند پاستيل فاقد هيچگونه کالري است ولي در سالهاي اخير برخي از کارخانههاي توليد پاستيل، ويتامين c را نيز به محصولات خود افزودهاند. برخي از کارخانهها هم تلاش کردهاند براي تشويق مصرفکنندگان به خريد پاستيل، مولتيويتامينها را نيز به آن بيفزايند و با تاکيد بر ارزش سلامتي پاستيلهاي خود، جايگاهي در بازار فروش به دست آورند. نکته ديگري که در پاستيلها سلامت را تهديد ميکند، پوسيدگيهاي دنداني است چون اين ژلاتينهاي چسبنده به دندانها ميچسبند و چون کودکان به طور معمول در رعايت بهداشت دهان و دندان کوتاهي ميکنند، پيامد خوردن پاستيل و مسواک نزدن صحيح، پوسيدگي دندان براي کودکان است. براي حل اين مشکل، شرکتهاي سازنده تلاش کردهاند قند «زايليتول» را جايگزين شيرينکنندههاي پوسيدگيزا در پاستيلها کنند تا پاستيلها موجب پوسيدگي دندانها نشوند. يکي ديگر از خطرات احتمالي پاستيلها براي سلامت، ژلاتين پاستيلها است. برخي از انواع ژلاتين حاوي پريونها هستند. پريونها براي سلامت انسان مضرند. پريون نوعي پروتئين است که شکل اصلي خود را از دست داده و ميتواند موجب بيماري آنسفالوپاتي اسفنجي گاوي شوند که سبب تخريب مغز و نخاع ميشود و مرگ را در پي دارد. سازمان غذا و داروي آمريکا هشدار ميدهد، در صورتي که ژلاتين گاوي براي ساخت پاستيل يا ژله به روش صحيح فنآوري نشود، احتمال انتقال اين بيماري از گاو به انسان در اثر استفاده از پاستيل يا ژلهاي که در آن از ژلاتين آلوده استفاده شده است، وجود دارد. شايد شما انتظار هر چيزي را درون پاستيل داشته، به جز ماده مخدر. ولي اين حقيقتي است که سرهنگ غلامرضا غلامنژاد، رييس پليس مبارزه با مواد مخدر مازندران، در نخستين روزهاي سال نو فاش کرده است. ماده مخدر پانکراک در اشکالي مانند آدامس و پاستيل توزيع ميشود و به صورت جويدني يا مکيدني توزيع ميشود که افراد فرصتطلب و سودجو آن را به عنوان خوشبوکننده دهان به جوانان ميفروشند. غلامنژاد ميگويد: «پانکراک در اشکالي مانند آدامس و پاستيل توزيع شده و به صورت جويدني و مکيدني از آن استفاده ميشود.» وي تصريح کرد: «پاستيلها و آدامسهايي که حاوي اين ماده مخدر هستند، بيشتر در استانهاي شرقي توزيع شدهاند.» با اين حساب اگر ميخواهيد پاستيل هم خريداري کنيد، از فروشگاههاي معتبر تهيه کنيد تا گرفتار اين پاستيلهاي حاوي مواد مخدر نشويد. اين نوع پاستيلها بيشتر در دستفروشيها و دکهها و کيوسکهاي مختلف عرضه ميشوند. اين ماده مخدر حاوي آرسنيک و ناس و مواد شيميايي ديگري است که عوارض بسياري را براي کودکان در پي دارد. مارمالادها، ژلهها، شيرينيها و بستنيها، پاستيلها، همه و همه به ژلاتين ناخنکي ميزنند و ردپاي ژلاتين را ميتوان در همه اين خوراکيهاي خوشمزه پيدا کرد. ژلاتين به آساني در بدن جذب ميشود و حتي به گوارش ساير مواد غذايي از طريق توليد اموليسون کمک ميکند. از ژلاتين گاهي به عنوان مکمل غذايي در رژيمهاي مخصوص استفاده ميشود. به طور معمول، ژلاتين 80 درصد پروتئين، 13 درصد رطوبت و 2 درصد مواد معدني دارد. پروتئينهاي ژلاتين حاوي اسيدهاي آمينه مفيد براي سلامت انسان است. براي اينکه ژلاتيني که در توليد ژله و پاستيل و... استفاده ميشود، کيفيت مناسبي داشته باشد بايد به خوبي فنآوري شده باشد، کارشناسان بهداشتي، رنگ و وضوح، تستهاي ميکروبي، قدرت ژل و قوام ژلاتين و... را معيارهاي ارزيابي يک ژلاتين خوب ميدانند. جالب است که بدانيد تا پيش از اين بيشترين ژلاتين مورد استفاده در صنايع غذايي و دارويي کشورمان از خارج وارد ميشد و در سال گذشته، نخستين کارخانه توليد ژلاتين در کشورمان در مشهد افتتاح شد. با تاسيس اين کارخانه شش ميليون دلار صرفهجويي ارزي ميشود. اين واحد توليدي مواد اوليه توليد خود را از استخوان حاصل از کشتار سنگين گاو و شتر تامين ميکند. اين واحد نخستين توليدکننده ژلاتين حلال حاصل از ذبح شرعي دام در کشور و منطقه است در حالي که بيش از 60 درصد ژلاتين توليد شده در دنيا از پوست و استخوان خوک توليد ميشود. آينده قيمت خودرو در ايران مصاحبه با محمد حسين اد يب مسئول سايت WWW.TEHRANECONOMIST.COM
اختصاصی باشگاه خبرنگاران جوان سئوال : براي مدتي طولاني اتومبيل در ايران استفاده هاي دوگانه داشت هم وسيله اي براي آمد و شد بود و هم خريدار اتومبيل حتي پس از 5 سال استفاده از اتومبيل با وجودي كه اتومبيل اش طي 5 سال مستهلك شده بود،اما قيمت اتومبيل طي اين مدت چند برابر شده بود. آينده نيز همين گونه خواهد بود؟ پاسخ : قيمت ها در ايران طي 3 سال آينده با قيمت هاي بازار جهاني تقريباً برابر خواهد شد. كالاهايي كه قيمت آن بالاتر از بازار جهاني است كاهش يافته و به سطح قيمت هاي جهاني نزديك مي شود (مثل خودرو) و قيمت كالاها و محصولاتي كه ارزان تر از بازار جهاني است افزايش يافته و به سطح قيمت هاي جهاني خواهد رسيد. دقيقاً مكانيزم قيمت ها در ايران طي 5 سال آينده شبيه قانون ظروف مرتبطه خواهد شد. سطح قيمت ها در ايران با بازار جهاني يكي مي شود. در وضع حاضر قيمت اتومبيل در ايران بين 2 تا 4 برابر بازار جهاني است. حداكثر طي 3 سال آينده اين اختلاف حذف مي شود. سئوال : يعني خريد اتومبيل من بعد به عنوان ذخيره اي براي حفظ قدرت خريد كالاي مناسبي نخواهد بود ؟ پاسخ : خير، با آزادسازي اقتصاد، كالاهاي استهلاك پذير مثل اتومبيل،سال به سال كاهش قيمت خواهد داشت و بالاخص در ارتباط با خودرو چون قيمت آن 2 تا 3 برابر بازار جهاني است اين كاهش بسيار بيشتر از نرخ استهلاك خواهد بود. طي 3 سال آينده قيمت خودرو در ايران تابع سه مؤلفه خواهد بود اول كاهش قيمت به سبب نزديك شدن قيمت هاي ايران به قيمت هاي جهاني و دوم استهلاك ساليانه اتومبيل كه به نسبت استهلاك قيمت آن كاهش مي يابد. سوم – با حذف سوبسيد بنزين، پيكان كه مصرف آن در هر 100 كيلومتر بيشتر از 12 ليتر است به شدت سقوط قيمتي خواهد داشت استفاده از پيكان به سبب حذف سوبسيد بنزين غيراقتصادي مي شود و پيش بيني بنده اين است كه علاوه بر دو مؤلفه فوق اتومبيل هاي پرمصرف مثل پيكان كاهش قيمت سومي خواهند يافت كه قابل ملاحظه خواهد بود. سئوال : پس كساني كه پيكان دارند اگر امروز بفروشند بهتر از فرداست ؟ پاسخ :بله همين طور است. پولهای سرگردان به چه سمتي روان است؟ از محمد حسين اديب مسئول سايت WWW.TEHRANECONOMIST.COM
پولهاي سرگردان به چه سمتي روان است؟ 1- پولهاي سرگردان به چه سمتي هدايت ميشود؟ حدوداً دويست هزار نفر در ايران وجود دارند كه بين پنجاه هزار تومان تا پنجاه ميليارد تومان نقدينگي مازار دارند دارندگان اين نقدينگي درصددند تا قدرت خريد خود را حفظ كنند اين نقدينگي مازاد و سرگردان به چه سمتي روان است ؟ 2- جامعه در باب دلار در كوتاه مدت انتظار تورمي ندارد . لذا اين نقدينگي به سمت دلار و كالاهايي كه با دلار سنجيده ميشود مثل لوازم برقي و ... سمتگيري ندارد . منظور از كوتاه مدت در اين مقاله برش 60 روزه است . در باب قيمت دلار در سال 1383 و بعد از آن بحث ديگري است . 3- با توجه به جنگ عراق و التهاب در منطقه انتظارات تورمي در باب دلار قاعدتاً بايد به صورتي قوتمند مشاهده ميشد اما در عمل اينگونه نبود علت اصلي آن تزريق قابل ملاحظه دلار به بازار به وسيله دولت طي صد روز گذشته بوده است . عملكرد بودجه در سه ماهه اول سال 1382 منتشر شده است در سه ماهه اول سال 1382 ، درآمد ريالي ناشي از فروش نفت 4100 ميليارد تومان بوده 4-برگرفته از بند قبل، علت اصلي ثبات نرخ ارز و خنثي شدن انتظارات تورمي در باب دلار در افكار عمومي، تزريق شگفت انگيز ارز به بازار داخلي بوده است . بانك مركزي انتظارات تورمي را با تزريق انبوه ارز خنثي كرده است . 5-اين ميزان تزريق ارز طي 3 ماه در تاريخ ايران بي نظير است . 6 - آيا بانك مركزي توانايي تداوم اين سياست را دارد ؟ استراتژي بانك مركزي در وضع موجود دفاع از «ريال نيرومند» است تداوم استراتژي دفاع از قدرت خريد ريال، رابطه يك به يك با قيمت نفت دارد . در وضع موجود كه قيمت نفت حداكثري است تداوم اين سياست بلامانع است . 7-آيا نقدينگي سرگردان همچنان به سمت مسكن روان است؟ طي نود روز گذشته سرمايههاي سرگردان با تغييرات مديريتي در شوراي شهر و شهرداريها، سياست صبر و انتظار در پيش گرفت. تدوين سياستهاي جديد در باب تراكم در تهران، تقريباً و نه تحقيقاً مر 8- قيمت خودرو در ايران 2 تا 3 برابر بازار جهاني است و اقتصاد ايران هر روز در سطحي بيشتر از روز قبل در حال انطباق با ضوابط WTO است . لذا جامعه در باب خودرو انتظار تورمي ندارد . ثبات نسبي نرخ خودرو طي سه سال گذشته نيز گواه اين امر است . وقتي قيمت خودرو سه سال است كه تقريباً ثابت است دارندگان خودرو به نسبت تورم ساليانه قدرت خريد خود را از دست دادهاند . 9- وقتي سرمايه سر گردان به سمت دلار و طلا نميرود، در باب بخش مسكن دچار ترديد و تحليل است، خودرو را نيز كالاي مناسبي نميداند به چه سمتي روان ميشود؟ 10- طي 90 روز گذشته سرمايه هاي سرگردان با قوت و سرعت به سمت بازار بورس روان شده است . 11- ارزش سهام بورس تهران از حدود 13 ميليارد سال 12- در باب مسير حركت نقدينگي هاي سرگردان آينده آبستن تحولات جديد است ، آيا آينده تداوم گذشته خواهد بود؟ 13- آيا از حركت سرمايههاي سرگردان به سمت بخش توليد (بورس) بايد ارزيابي منفي داشت براي اولين بار طي هفتاد سال اخير در اين سرزمين فخيمه ، سرمايه هاي سرگردان به سمت توليد سيل وار به حركت درآمده است . تئوريسين هاي اقتصادي اين حركت سيل وار را بايد چگونه ارزيابي كنند؟ آيا سرمايه هاي سرگردان براي اولين بار در مسير درست قرار گرفته است ؟ 14-دو برابرشدن ارزش سهام در بورس تهران طی شش ماه گذشته کاذب بوده است رشد بورس حبابی است واين حباب دربهترين حالت طی يک سال آينده خواهد ترکيدبيشتر کسانی که طی سه ماه اخيرسهام خريده اند بازنندگان برزگ ترکيدن حباب بورس خواهندبودبالاخص خريداران سهام خودرو وسيمان .سهام در اين دو رشته طبيعت باران را خواهد داشت يعنی عمر خودرا در سقوط طی می کند 15-آينده حرکت سرمايه در ايران پس از دوران بسيار کوتاهی (بين دو تاشش ماه )به سمت دلارخواهدبودسقوط قيمت دلار در پيش است چه مشاغلي طي پنج سال آينده ورشكست مي شونند چه مشاغلي طي 5 سال آينده ورشكست مي شوند؟
سئوال : سرمايه هاي خرد (كمتر از ده هزار دلار) در ايران در چه حيطه هايي مي توانند سرمايه گذاري كنند ؟ پاسخ : اقتصاد سرمايه در ايران دوران كودكي خود را سپري كرده و در حال ورود به دوران بلوغ و نوجواني است. سرمايه هاي كوچك و خرد در دوران بلوغ نظام سرمايه بوسيله سرمايه هاي كلان بلعيده مي شوند. سئوال : جذب و هضم سرمايه هاي خرد در سرمايه كلان در چه دوره زماني تحقق خواهد يافت ؟ پاسخ : به نظر من از سال 1982 تا 1987 يعني طي 5 سال حداقل در 80 درصد مواردي كه در وضع موجود سرمايه هاي خرد به صورت خويش فرما فعال هستند اين شيوه سرمايه گذاري توجيه اقتصادي خود را از دست مي دهد. سئوال : و سرمايه هاي خرد چه رفتاري در پيش مي گيرند ؟ پاسخ : در هشتاد درصد موارد ، سرمايه هاي خرد تنها در صورت ادغام در سرمايه كلان است كه امكان بقا دارد به صورت بسيار روشن كساني كه كمتر از 20 ميليون تومان سرمايه دارند در 80 درصد موارد ديگر نخواهند توانست بصورت خويش فرما و مستقل وارد بازار شوند. بازار در كنترل و هدايت سرمايه هاي ميلياردي خواهد بود. سئوال : چرا ؟ پاسخ : اين فرايند جزئي از اقتصاد سرمايه است. در كشورهاي ديگر هم همين طور بوده است. البته در دوران بلوغ اقتصاد سرمايه نيز همچنان سرمايه فرد به صورت خويش فرما در برخي از رشته ها به حيات خود ادامه خواهد داد. اما فقط در بعضي از رشته ها سئوال : در چه رشته هايي سرمايه هاي خرد حذف خواهد شد ؟ پاسخ : اكنون در تهران، اصفهان و كلان شهرها تك واحد سازي (مصداق عيني سرمايه خرد) غيراقتصادي شده است. در كلان شهرها ساختن آپارتمان تنها به صورت انبوه سازي كه توجيه اقتصادي دارد. طي 5 سال آينده تك واحدسازي در كلان شهرها به صورت اشكار با زيان همراه خواهد شد. سئوال : در بخش كشاورزي ايران بيش از 3 ميليون واحد بهره بردار كشاورزي دارو كه بسياري از آنها بين يك تا دو هكتار زمين كشاورزي دارند، آينده اينها چگونه خواهد بود ؟ پاسخ : واحدهاي كوچك بهره برداري در روستاها سبب گران توليد شدن محصولات كشاورزي شده است در وضع موجود سئوال :در بخش مرغداري ؟ پاسخ : همه واحدهاي توليدكننده گوشت مرغ كمتر از 100000 واحد طي 5 سال آينده غيتراقتصادي مي شود. در وضع حاضر قيمت گوشت مرغ در ايران در برابر بازار جهاني است. سئوال : اين شامل گاوداري كوچك نيز مي شود ؟ پاسخ : بله،همه گاوداري هاي كمتر از 1000 واحدي طي 5 سال آينده توجيه اقتصادي خود را از دست مي دهد. سئوال : در بخش توليد كارخانه اي ؟ پاسخ :حداقل 70 درصد كارخانه هاي كوچك در شهرك هاي صنعتي كشور طي 5 سال گذشته تعطيل شده اند و طي 5 سال آينده 20 درصد ديگر آنها تعطيل مي شوند. فقط ده درصد مي مانند. سئوال : عده اي هستند كه با سرمايه كوچك زير 20 ميليون تومان در بازار اقدام به خريد و فروش مي كنند،آينده اينها چه مي شود ؟ پاسخ : طي 5 سال آينده وابسته به مرور، بيش از 99 درصد آنها حذف مي شوند. سرمايه هاي كوچك در كمتر از يك درصد موارد در بازار خريد و فروش امكان بقا دارند. غول ها كوتوله ها را حذف مي كنند. سئوال : يك سري از مشاغل كارگاهي و نه كارخانه اي وجود دارد … پاسخ : يك دسته از مشاغل كارگاهي امكان توليد انبوه و كارخانه هاي آن وجود دارد مثل توليد كفش و دوزندگي لباس،توليد مبل و صندلي، آن دسته از مشاغل كارگاهي كه امكان توليد انبوه و كارخانه اي آن وجود دارد هم طي 5 سال آينده تعطيل مي شود اما در يك سري از مشاغل كارگاهي امكان توليد انبوه نيست. اينها مي مانند. سئوال :ليست مشاغل كارگاهي و حتي كلي تر مشاغلي كه طي 5 سال آينده،كه توليد انبوه باعث خدمت آنها مي شود را نام ببريد ؟ پاسخ : توليد كفش،دوزندگي لباس ، توليد مبل و صندلي،نساجي (توليدي هاي كوچك)،چاپخانه هاي كوچك، كليه صيادان قايقي (صيد ماهي فقط با كشتي اقتصادي خواهد بود). سئوال : شما توصيه مي كنيد كه مردم در اين رشته ها سرمايه گذاري جديد انجام ندهند ؟ پاسخ : بله همين طور است. بايد سودمند باشيد تا حق زيستن داشته باشيد مصاحبه با محمد حسين اد يب مسئول سايت WWW.TEHRANECONOMIST.COM
O سئوال : با پروسه جهاني شدن اقتصاد، جهت نگاه نسبت به انسان هم تغيير ميكند؟ O پاسخ : در جامعه سرمايه داري، مفيد بودن، مهم نيست سودمند بودن اهميت دارد. O سئوال : آيا مردم بايد سودمند باشند تا از حق زيستن برخوردار باشند؟ O پاسخ : در جوامع دمكراتيك، در هر حال به مردم نميگويند كه زيادي هستند. O سئوال : با ايجاد سازمان تجارت جهاني، آيا استثمار خاتمه خواهد يافت؟ O پاسخ : وضعيتي دارد شكل ميگيرد كه بدتر از استثمار شدن است، توده ها ديگر استثمار شدني هم نيستند. اكثريت عظيم انسانها، ديگر براي اقليت ناچيزي كه اقتصاد جهان را اداره ميكنند، ضروري نيستند. O سئوال : شما از جهاني شدن اقتصاد نگران هستيد ؟ O پاسخ : من از جهاني شدن اقتصاد نگران نيستم، اما از جهاني شدن فقر چرا. من مخالف جهاني شدن طرد و فقر هستيم اما از جهاني شدن رفاه و آسايش همگاني دفاع ميكنم. O سئوال : جهاني شدن طرد ؟ O پاسخ : بله، هر كشوري كه عضو سازمان تجارت جهاني نشود، از اقتصاد جهاني طرد ميشود. O سئوال : گفتيد حتي قابل استثمار شدن هم نيستند ؟ O پاسخ : بله، حداقل60 كشور در جهان سوم، هيچ چيز مهمي براي صادر كردن ندارند. چيزي ندارند صادر كنند كه حتي استثمار شوند. ده اشتباه فاحش در بازاریابی در شرايط تجاري كنوني، بازاريابي امری ضروري است. هرچند در صورتيكه روش مناسبی برای بازاریابی انتخاب نكنید به جاي سودمند بودن، ميتواند زيانبار باشد. با دوری كردن از اين اشتباهات رايج و معمول، از دامهاي بزرگ بازاريابي دوري گزينيد:
1. نه هدفي، نه توقع و انتظاري؛ بسياري از شركتها در واقع نميدانند كه از بازاريابي چه ميخواهند يا انتظارشان از تلاشهاي شبانهروزي چيست. ابتدا اهدافتان را مشخص و تنظيم كنيد. سپس، بپذيريد كه بازاريابي يك مرحله است. در پايان، همواره از تناسب مراحل با اهدافتان، اطمينان حاصل كنيد. 2. نداشتن خريد(buy in)؛ مجريان، مديران و كارمنداني كه بازاريابي را باور ندارند، به طور جدي ميتوانند زيانآور باشند و تمامي مراحل را تحتالشعاع قرار دهند. خريد (inbuy ) را با روشن كردن اهداف و مراحل عمليات بازاريابيتان به دست آوريد. 3. ترس؛ شركتها در برخورد با بازاريابي بيشتر دچار ترسي مبهم و نامحسوس ميشوند. آنها نه از خود بازاريابي، كه از احتمال شكستشان در بازاريابي واهمه دارند. اين ترس حتا ميتواند آنان را از آغاز و ادامهي كار باز دارد. هنگامي كه عمليات بازاريابيتان را راهاندازي ميكنيد، از اينكه بارها و بارها زمين بخوريد و موفق نشويد، ترسي نداشته باشيد. 4. بيتوجهي به آموزش؛ اگر آموزشهاي لازم بازاريابي را در اختيار كارمندانتان قرار ندهيد، آنها همچنان بدگمان خواهند بود و اين مساله ميتواند به از بين رفتن كل مراحل بازاريابي منجر شود. 5. هدر رفتن سرمايه؛ اجراي عمليات50 دلاري كه از اجزاي خوبي برخوردار است، ميتواند راهگشاتر از عمليات 50000 دلاري باشد كه به صورت ضعيفي طراحي شده است. بسياري از فنون بازاريابي ”سنتي“، مانند تبليغات، نميتوانند در برآورد و ارزيابي هزينهها نتايج قابل قبولي ارايه دهند.حداقل دو بار در سال سرمايه بازاريابيتان را ارزيابي كنيد. 6. اتلاف وقت اگر در رفتوآمد به گروههاي شبكهاي هيچگونه تجارت و داد و ستدي نميبينيد؛ وقت خود را با رفتن به آنها تلف نكنيد. تمام زمان بازاريابيتان را صرف اثبات ارزشمندي آن كنيد، در كنار گذاشتن قسمتهايي كه درست عمل نميكند، ترديدي به خود راه ندهيد. 7. نداشتن ارتباط؛ اگر در بارهي برگزاري يك سمينار مهم به كارمندانتان اطلاعاتي ندادهايد، آن را برگزار نكنيد. در تمامي مسايل و جرييات بازاريابي، سياست آزادي بيان را به كار گيريد. 8. نداشتن حس مسووليتپذيري؛ اين مساله بدترين و بزرگترين اشتباهي است كه يك شركت ميتواند مرتكب شود. داشتن اهداف واقعبينانه و عملكرد سريع براي كساني كه در كار بازاريابي هستند، ضروري است. در غير اين صورت شما به مرگ ”آري“ گفتهايد و هيچچيز را عملي نساختهايد. 9. نپرداختن پاداش؛ اگر در شناسايي و ارج نهادن به مهارتها و تخصصهاي بازاريابي كارمندانتان سهلانگاري كنيد، محركهايي كه بايد به كار گرفته شوند، دچار لغزش ميشوند و نتيجهاي معكوس در پي خواهند داشت. راههاي موفقيت در بازاريابي را كه پايههايي ثابت و استوار دارند، بشناسيد. 10. نداشتن دست نوشته و بيتوجهي به مكتوب كردن كارها؛ گفتهاند: «هنگامي كه كاری نوشته شود، انجام ميپذيرد». هميشه اهداف و طرحهايتان را بنويسيد و اين احتمال را بدهيد كه هنگام نوشتن، ديدگاه و چشمانداز شما به طور قابل توجهي افزايش خواهد يافت. اينها اشتباهات متداولي هستند كه بسياري از كسب و كارها با آن مواجه ميشوند. با پرهيز از تكرار اشتباهات بازاريابي رقباي خود، از آنان پيشي بگيريد ايجاد انگيزه در كاركنان يكي از بزرگترين چالشها و دستاوردها براي مديران امروز ايجاد انگيزه در اعضاي تيمهاي كاري تحت رهبري آنان است، به گونهاي كه اين انگيزه سبب آشكار شدن بيشترين تلاش و جديت در آنان شود. برخي از مديران احساس ميكنند كه كاركنان زير نظارت آنان بايد در انجام كارهايشان مسووليتپذيري بيشتري از خود نشان دهند. به نظر آنان كاركنان براي يافتن پاسخ پرسشهاي خود منتظر راهنمايي آنان ميمانند. از سوي ديگر مديران خود نيز به دنبال اطلاعاتي هستند تا با آگاهي از آن بتوانند كاركنان را در انجام وظايف فني خود به افرادي باانگيزه و مشتاق تبديل كنند.
پيش از آنكه برخي از راهبردهاي ايجاد انگيزه در كاركنان را بررسي كنيم؛ يادآوري چند نكته ضروري به نظر ميرسد: مديران نميتوانند كاركنان خود را در انجام كارها مجبور به انگيزهدار شدن كنند. هنر مديريت در ايجاد شرايطي است كه براي با انگيزه كردن افراد بيشترين كارآيي را دارد. افراد سرانجام به شيوهاي برانگيخته ميشوند و براساس نيازهاي دروني خود، به الهامات و تصويري كه از خود در ذهن دارند، واكنش نشان ميدهند. مديران كارآمد ميتوانند به درون اين فرآيندهاي داخلي گام نهند و از طريق روابطي كه با افراد زير دست خود برقرار ميكنند، فضاي كاري مورد نظر را شكل دهند. هيچ فرضيه يا روش واحدي براي بر انگيختن افراد وجود ندارد. انگيزهي كاري يكي از موضوعاتي است كه بيشترين مطالعه درباره آن صورت گرفته است و در ادبيات مديريت بسيار يافت ميشود. اين واقعيت كه انگيزه بسيار مورد توجه قرار گرفته است ناشي از نقش كليدي اين عنصر در موفقيت يك سازمان است. اين اهميت همچنين نشاندهندهي نبود توافق جمعي و نظر عمومي واحد دربارهي نكاتي است كه ميتواند در افراد انگيزه ايجاد كند. براي با انگيزه كردن كاركنان در انجام جدي امور و نيز نوآور ساختن آنها بيش از يك راه وجود دارد. مديران كارآمد از فرصتها و محدوديتهاي موجود در يك محيط كاري درك درستي دارند. از اين رو بر مواردي تكيه ميكنند كه به راستي ميتواند در كاركنان انگيزه ايجاد كند. نظريه بهداشت محيط انگيزشي يكي از نظريههايي كه ميتواند براي يك مدير جديد در درك انگيزش كاري بسيار مفيد واقع شود، نظريهي بهداشت محيط انگيزشي است كه طي دههي 1950 توسط فردريك هرتزبرگ (Frederick Herzberg) مطرح شد. از ديدگاه هرتزبرگ و همكارانش: ”عوامل ايجاد كنندهي تفكر مثبت در كار متفاوت از عوامل ايجاد كنندهي تفكر منفي هستند.“ آنها ضمن پژوهشهاي خود دريافتند كه بيشتر كاركنان از عواملي مانند احساس كاميابي، به رسميت شناخته شدن، مسووليتپذيري و كارهاي متنوع و جذاب به عنوان عوامل برانگيزاننده ياد ميكردند. ديگر عوامل يا جنبههاي كاري يا عوامل بهداشت محيطي به عنوان عواملي در نظر گرفته شدند كه به احساس منفي در محيط كار كمك ميكردند. اين عوامل شامل سياستها و خطمشيهاي سازمان، روابط قابل تصور با سرپرستان، حقوق و دستمزد كم و شرايط نامناسب كاري بودند. اين نظريه افزون بر آنكه ميتواند به توضيح انگيزهي كاري كمك كند، در پيشنهاد روشهاي موثر به مديران تازه كار به منظور تعيين نحوهي تعامل با زيردستان خود موفق است. از ديدگاه اين فرضيه به طور كلي يك مدير مياني در ايجاد انگيزه ميان زيردستان خود موفقتر از يك مدير ارشد خواهد بود؛ چرا كه اين كار را با مخاطب ساختن محتواي كار يا كيفيت تجربهي كاري انجام ميدهد. چندين راه براي يك مدير وجود دارد كه مي تواند از طريق آنها اين هدف را برآورده كند. انتظارات و نيازهاي كارمندانتان را تشخيص دهيد شما به عنوان يك مدير تازه كار ميخواهيد تا آنجا كه ممكن است دربارهي عواملي كه ميتوانند سبب ايجاد انگيزه در كاركنان شوند، اطلاعات به دست آوريد. هر فرد يك ويژگيهايي متفاوت از ديگران دارد. ارزشها و علايق افراد با يكديگر متفاوت است. به عنوان مثال، برخي از افراد ممكن است با فرصت يا پيشرفت، انگيزه پيدا كنند، در حالي كه ممكن است براي ديگران ثبات و تداوم موقعيت در كار اولويت داشته باشد. همزمان با تفكر دربارهي چيزهايي كه از نظر شما براي ديگران خوب است، ميتوانيد فرصتهايي را براي تجربهي افراد ايجاد كنيد. با اين كار نشان ميدهيد كه نياز آنها را درك كردهايد و آنها را در رفع نيازهايشان ياري دادهايد. كاركنانتان را تقويت كنيد تا احساس كنند به كار خود مسلط هستند مديران تازه كار به دليل نداشتن اطمينان و تجربه كافي، بيشتر به مديريت جزييات تيمهاي كاري ميپردازند؛ چرا كه مايلند به عنوان يك متخصص استانداردهاي بالاي كاري را همچنان حفظ كنند. اگر پيوسته سرگرم يادآوري كارهاي افراد به آنها هستيد، سعي كنيد روشتان را تغيير دهيد. مديران كارآمد قواعد بازي و انتظارات خود را از كاركنان زيردست مشخص ميكنند و بعد به آنها اجازه ميدهند كه وظايف خود را به تنهايي انجام دهند. به جاي اطمينان يافتن از تكميل كارهاي مشخص تمركز و توجه خود را به ايجاد استانداردها و انتظارات معطوف كنيد. هرگز تصور نكنيد كه تقدير از افراد در آنها اعتمادبهنفس دروغين ايجاد ميكند يكي از بزرگترين اشتباهاتي كه يك مدير ميتواند مرتكب شود، اين است كه تصور كند افراد ميدانند چهقدر براي سازمان يا تيمي كه در آن عضو هستند، اهميت دارند. راههايي را براي اظهار قدرداني از كاركنان خود، هم به صورت داخلي (درون گروه يا تيم كاري) و هم به صورت خارجي (در جمع مديران و يا ديگر گروههاي كاري سازمان) بيابيد. به ياد داشته باشيد كه تقدير از افراد بدون اعلام قبلي و به دور از حضور جمع و اعضاي تيم مفيد نخواهد بود. افراد ممكن است با چنين تقديري خوشحال شوند، اما از اعتبار شما كاسته خواهد شد. بايد خود را متوجه فرصتهايي كنيد كه براي تقويت كار خوب تيم خود در اختيار خواهيد داشت و نگذاريد هيچ فرصتي بدون بهرهبرداري از دست برود. اعضاي تيم را صادقانه نسبت به جنبه هاي منفي كار و مضرات شغلشان آگاه كنيد شرايط سازماني متعددي ميتوانند بر ايجاد انگيزهي كاري تاثير منفي داشته باشند. پرداخت كم حقوق، نبود فرصتهايي براي پيشرفت و فضاهاي كاري پر سروصدا تنها برخي از مواردي هستند كه ميتوانند آرامش كاركنان را بر هم بزنند. از آگاه نمودن كاركنان خود نسبت به واقعيتهاي شغلشان نهراسيد. سرپوش گذاشتن بر جنبههاي منفي كار مفيد نخواهد بود، نشان دادن واقعيتها -آنگونه كه هستند- ميتواند اعتماد آنها را جلب كند و سبب تقويت انگيزه و روحيه در آنها شود. جمع بندي براي نشان دادن اين نكات، موقعيت زير را در نظر بگيريد: كيم (Kim) يك مدير IT تازه كار بود كه از ميان جمعي از مديران براي مديريت شبكه در يك سازمان بزرگ، انتخاب شده بود. به عنوان يك مدير نوظهور، انگيزه لازم را براي انجام يك كار بزرگ داشت و ميخواست مطمئن شود كه تيمش به شيوهاي هماهنگ و كارآمد كارها و مسووليتها را به انجام خواهد رساند. پس از مدتي كوتاه، كيم نا اميد شد، چون احساس مي كرد گرفتار جزييات كار تيم شده است و نميتواند به كارهاي بزرگتر بپردازد. با مشاورش به طور مفصل دربارهي نا اميدي خود صحبت كرد. مشاورش درباره شيوههاي كاري او از وي سوال كرد كه چهگونه با اعضاي تيم رفتار ميكند و انتظارات آنها را چهگونه برآورده ميكند. به او پيشنهاد كرد كه با هريك از آنها در مورد انتظارات دو طرف به صحبت بپردازد. در نهايت به او توصيه كرد كه از هر يك از آنها بخواهد كار را طوري شكل دهند كه مطابق با شرايط مطلوب آنان باشد. كيم پس از مذاكره با مشاورش احساس كرد كه باري از روي دوشش برداشته شده است. تمركز بر به دست آوردن كيفيت در كار از او به اعضاي تيمش نيز انتقال يافت. همچنين دريافت كه كاركنانش رضايت بيشتري از كار كردن با او پيدا كرده اند. اين احساس باعث شد كه بتواند وقت بيشتري را به موضوعات مورد توجه خود اختصاص دهد و در عين حال اعضاي تيم را براي پذيرش مسووليتهاي كاريشان تقويت كند. نكتهي پندآموز اين داستان اين است كه مديران كارآمد استانداردها و انتظارات سطح بالا را براي اعضاي تيم خود تدوين ميكنند و بعد به آنها اجازه ميدهند كارشان را طوري شكل دهند كه اين انتظارات و استانداردها را برآورده سازد. فراتر از فرضيه انگيزهي كاري يكي از پرمطالعهترين جنبههاي مديريت است. گسترهاي از فرضيات براي كمك به توضيح آنچه كه ميتواند سبب انگيزش كاركنان در انجام كارهايشان و نوآوري در آنها شود، ارايه شده است. متاسفانه بيشتر اين فرضيهها با يكديگر در تناقض هستند و اغلب در توضيح شايسته و كاملي از انگيزهي كاري به دست نميدهند. مديران نميتوانند كارمندان خود را وادار به انگيزهدار بودن در كارها كنند، اما ميتوانند آنها را در تسلط يافتن بر كارهايشان تقويت كنند و در فرصتهاي مقتضي در صورت دستيابي به اهداف مورد نظر، آنها را مورد تقدير قرار دهند سپرده گذاري طلا به صورت شمش نزد بانك ها ضمن ایجاد فعالیت مولد اقتصادی از نمونه های بارز اشتغالزایی پ با توجه به نیاز بانك ها به پس انداز در جامعه ، بهترین گزینه در این خصوص طلای شمش است كه ضمن حفظ ارزش پول سپرده گذاران سود متعلقه نیز بر اساس طلا برداشت شود زیرا فشاری را به لحاظ سود سپرده بالاتر به بانك ها وارد نمی سازد و از سوی دیگر جذب نقدینگی سرگردان در جامعه اگر از طریق شمش طلا و سكه های طلا صورت پذیرد مطلوبیت خاصی نزد مشتریان به همراه خواهد داشت
عباس روزگرد كارشناس مسایل اقتصادی در گفت و گوی ویژه به بیان دیدگاههای خویش در این خصوص پرداخته كه ما حصل آن در ذیل آمده است. س : به نظر شما بانك مركزی چگونه می تواند بر جریان گردش سرمایه در كشور به نحو مطلوبی اثر گذارد؟ ج : بانك مركزی متعهد است جریان گردش سرمایه در كشور را با تقسیم بندی شاخه های مختلف اقتصادی سرو سامان دهد. این در حالی است كه یكی از مواردی كه به نظر می رسد از دید بانك مركزی پنهان مانده است، میزان گردش سرمایه در بخش شمش طلا بوده كه بیش از دو هزار میلیارد دلار در سال برآورد می شود كه برای فعالان این بخش عدد مورد قبولی است. س : در حال حاضر بانك مركزی چه رویكردی د ج : بانك مركزی می تواند با حذف چهار درصد تعرفه، واردات این عنصر سرمایه ای را از حالت قاچاق خارج نموده و جریان آن را در جامعه شفاف سازد. س : نحوه نظارت بانك مركزی در اینگونه موارد به چه صورت باید باشد؟ بانك مركزی با نظارت بر فعالان تولید سكه های طلا غیر از سكه های رایج پول كشور و تنوع آنها با سلیقه های مختلف می تواند حجم زیادی از نقدینگی را به صورت طلا جذب نماید، چرا كه تنها دو طرح قدیم و جدید سكه برای جذب نقدینگی جامعه كافی نیست. س : نقش سیستم بانكی در این مقوله را چطور ارزیابی می كنید؟ ج : بانك های كشور باید موظف باشند، میزان 40 درصد نقدینگی كه نزد بانك مركزی به صورت دلار يا طلا بايد قرار دهند را كاملا رعايت نمايند. س : اهتمام بيشتر به اين امر چه مزايايي دارد؟ ج : قبول سپرده گذاري طلا به صورت شمش نزد بانك ها ضمن ایجاد فعالیت مولد اقتصادی از نمونه های بارز اشتغالزایی پایدار است. س:این امر برای مردم چه منفعتی دارد؟ ج :مردم نگران كاهش ارزش پول هستند، اما پس انداز به صورت شمش طلا این نگرانی را به دلیل ارزش جهانی داشتن خود شمش طلا از بین می برد. انتشار اوراق مشاركت توسط بخش خصوصی مطلوب ترين روش است در حالی بانك مركزی انتشار اوراق مشاركت با سود پرداختی 17 درصدی را در برنامه های خود قرار داده كه تصویت نشدن لایحه دو فوریتی دولت جهت دریافت مجوز انتشار این اوراق از سوی مجلس، افزایش چهار درصدی تورم را نسبت به سال های گذشته به همراه خواهد داشت. این در حالی است كه انتشار این اوراق از سوی بانك مركزی گامی در جهت كنترل نقدینگی در بازار به شمار رفته و از سویی تصویب نشدن لایحه مذكور رشد نقدینگی هشت درصدی را به دنبال دارد. در همین رابطه گفت و گوی با عباس روزگرد كارشناس مسایل اقتصادی انجام شده است كه را می خوانید.
س : ارزیابی جنابعالی از انتشار اوراق مشاركت توسط بانك مركزی چیست؟ ج : اگر بانك مركزی برنامه هایی مناسب برای سرمایه گذاری در بخش های مختلف داشته باشد، جای نگرانی نیست، اما زمانی كه بانك مركزی برنامه ای برای كنترل نقدینگی ندارد و رشد نقدینگی هر سال همانند قصه ای مكرر تكرار می شود ، سود بانكی بالا و كمبود منابع و تعداد زیاد متقاضیان تسهیلات از پیامدهای اینگونه انتشارها محسوب می شود. س : انتشار این اوراق را در جه ج : به طور مسلم انتشار این اوراق به منظور سرمایه گذاری در بخش های مختلف مولد و اقتصادی باعث كاهش حجم نقدینگی جامعه و كنترل مواردی شده كه به نوعی رشد نقدینگی را سبب می گردد. س : بانك مركزی چه حجم از نقدینگی را می تواند از دور خارج سازد؟ ج : تجربه ای كه از انتشار اوراق قرضه ارزی به دست آمد، نشان داد كه تنها استفاده كنندگان اینگونه اوراق دستگاه های دولتی هستند ، زیرا دستگاه های دولتی سود ده و ارزشمند برای سرمایه گذاری خود، به طور مستقل این تسهیلات را از بانك های خارجی دریافت می كنند. س : در مجموع انتشار اوراق مشاركت را مفید ارزیابی می كنید؟ ج : اگر بانك مركزی از میزان حجم نقدینگی كه باید خارج سازد تا تورم مهار شود، اطلاع دقیقی نداشته باشد، این مقدار حجم نقدینگی باعث خارج شدن تعدادی كارآفرین از گردونه فعالیت و تبدیل شدن آنها به مصرف كنندگان سود سپرده گذاری می شود. س : بنابر این انتشار اوراق مشاركت با چه هدفی سودمند و به نفع اقتصاد كشور است؟ ج : انتشار این اوراق اگر توسط بخش خصوصی و با نظارت بانك مركزی باشد بهترین نوع به شمار می رود. بانكداری بدون ربا، بخش خصوصی، چالش های جهانی و ویترین اقتصاد اسلامی دكتر علی اصغر هدایتی، دبیر شانزدهمین همایش بانكداری اسلامی در گفت و گو با خبرنگار سرویس بانك و بیمه اقتصاد پویا، اظهار داشت در مورد بانكداری اسلامی مهم ترین مساله نزدیكی و انطباق عملیات بانكی با موازین فقهی و شرعی است، به گونه ای كه هر چقدر مجموعه فعالیت های بانكی با موازین فقهی و شرعی انطباق بیش تری داشته باشد، به بانكداری اسلامی نزدیك تر شده و در راستای آن قرار می گیرد.
وی با بیان آنكه بانكداری اسلامی دو ویژگی بارز دارد، گفت: حذف ربا و نه بهره یكی از بارزه های بانكداری اسلامی است، ضمن آنكه منطبق بودن مجموعه عملیات بانكی با اصول فقهی از دیگر ویژگی های آن است. هدایتی تصریح كرد: به طور مثال از لحاظ عملی مضاربه به عنوان یكی از ابزارهای مالی شناخته شده و به كار می رود، اما شرط و شروطی دارد و اگر قرار باشد برای این عمل یك فاكتور صوری ارایه شود، دیگر نمی توان گفت این عملیات بر مبنای موازین شرعی است.دبیر همایش همچنین خاطر نشان كرد: بهتر است برای سیستم بانكی كشور لفظ بانكداری بدون ربا به جای بانكداری اسلامی به كاربرده شود. شریك بودن بانك هم در سود هم در زیان ناصر عاشوری، عضو كمیسیون اقتصادی مجلس در گفت و گو با خبر نگار سرویس بانك و بیمه اقتصاد پویا در خصوص نقاط ضعف و قوت بانكداری اسلامی در كشور گفت: از لحاظ امور اجرایی بانك های كشور در واقع عمل مباشر را انجام می دهند، در صورتی كه بانك باید هم در سود و هم در زیان سرمایه گذار شریك باشد. وی با تاكید بر اینكه اعمال كارشناسی شده توسط بانك باید توجیه اقتصادی داشته باشد، اظهار داشت: بانك ها نباید تنها در اندیشه سود خود باشند، بلكه منفعت تولید كننده از اهمیت خاصی برخوردار است كه باید به آن بها داده شود. این عضو كمیسیون اقتصادی، غیر تخصصی عمل كردن كارشناسان در حوزه اعطای تسهیلات بانكی را یكی از معضلات در سیستم بانكی عنوان كرد و گفت: اگر بانك خود را در زیان پروژه ها سهیم بداند، در آن صورت از اعطای تسهیلات به پروژه هایی كه دارای توجیه اقتصادی نیستند خودداری كرده و از مشكلات بعدی جلوگیری می شود. عاشوری تصریح كرد : مفهوم دقیق بانكداری اسلامی یعنی بانك هم در سود و هم در زیان تولید كننده و دریافت كننده تسهیلات شریك باشد. محروم ماندن بخش خصوصی از اعتبار های بانكی ارسلان فتحی پور دیگر عضو كمیسیون اقتصادی مجلس در رابطه با چالش های پیش روی نظام بانكی كشور به خبرنگار سرویس بانك و بیمه اقتصاد پویا گفت: سیاست تامین كسری بودجه دولت از طریق استقراض از بانك مركزی دارای آثار سویی از جمله رشد نقدینگی ، تورم سلطه سیاست های پولی و مالی، انتشار پول بدون پشتوانه و كاهش ارزش ریال است كه تحت تاثیر این عوامل طی سالهای 58تا67 متوسط خالص بدهی بخش دولتی به بانك مركزی سالانه 32 درصد رشد داشت. وی افزود: این امر عمده ترین عامل رشد متوسط سالانه 9/22 درصدی پایه پولی و 8/19 درصد نقدینگی بوده است،به طوری كه رشد نقدینگی توام با شوك های عرضه، رشد تورم سالانه 9/18 درصدی را در چند سال گذشته به كشور تحمیل كرد. فتحی پور با اشاره به تامین مالی شركت های دولتی از طریق منابع سیستم بانكی ،خاطر نشان كرد : اینگونه تامین مالی ها و پیگیری برخی اهداف بودجه ای دولت از طریق منابع بانك ها عاملی برای كاهش دسترسی بخش خصوصی به منابع محدود بانك ها بوده است و همه ساله بخش قابل توجهی از منابع بانك ها در قالب تسهیلات تكلیفی و اعتبارهای بخش دولتی در اختیار شركت ها ی دولتی قرار گرفته است كه این امر سبب محروم ماندن بخش خصوصی از دریافت اعتبارهای بانكی شده است . این عضو كمیسیون اقتصادی با اشاره به تصویب قانون بانكداری بدون ربا در سال 62، گفت: این نظام نوپا به دلیل محدودیت های بی شمار از جمله نداشتن ابزار كافی جهت اعمال سیاست های سلطه گستره دولت بر تصمیم گیری در كلیه سطوح فعالیت بانك ها و محدودیت نیروی انسانی چنان كه باید نت وی با بیان آنكه نظام بانكی باید به عنوان بنگاه اقتصادی در زنجیره فعل و انفعالات اقتصاد كشور، در جهت توسعه اقتصادی فعال باشد، تصریح كرد: تا زمانی كه مدیریت بانك ها تنها بر اساس آیین نامه ها و بخشنامه ها باشد و از منابع و تسهیلات تكلیفی استفاده شود، سخن گفتن از كارایی نظام بانكی بحثی بیهوده است. فتحی پور یادآور شد: تنها عاملی كه نقش اثر گذاری بر كاهش نرخ سود بانكی دارد، نظام بانكی رقابتی است كه می توان در عین بالا بردن میزان سپرده ها و ایجاد ثبات در جریان نقدینگی، رونق اقتصادی بازار را در پی داشته باشد. ضرورت كاهش قوانین دست و پاگیر اداری در بانكداری كشور دكتر ابوالقاسم مینایی، عضو انجمن اقتصاددانان ایران در خصوص چالش های بانك های ایرانی به خبر نگار سرویس بانك و بیمه اقتصاد پویا گفت: نیروی محركه هر سازمان مولد در محور بنیادهای اقتصادی آن سازمان در نوسان بوده و این در حالی است كه این نوسان ها شاخص پیشرفت یا عقب افتادگی هر دستگاه را مشخص می سازد. به گفته وی پول از سویی سبب ساز و از سویی مشكل ساز است، چرا كه بانك ها قادر به حل بسیاری از مشكلات مالی و اجتماعی بشر بوده و به عنوان صندوقی مطمئن برای حفظ سرمایه سپرده گذاران به شمار می روند، در حالی كه بانك ها برای حفظ موجودیت خود و ایجاد اطمینان به سپرده گذاران از یك سو باید پاسخگویی متقاضیان تسهیلات بوده و از سوی دیگر با تبعیت از الزام های كشور و حفظ خط مشی سیاسی اقتصادی وزارت دارایی و بانك مركزی تابع قوانین و مقررات پیچیده باشند. عضو انجمن اقتصاددانان ایران مشتی مداری را یكی از عوامل موثر در پیشرفت بانك ها ذكر كرده و اظهار داشت: استقبال مدیران بانك ها از نوآوری های مد روز امید دیگری برای پیشرفت امور و جلوگیری از اتلاف وقت مشتریان محسوب می شود كه البته وجود این نوآوری ها به تنهایی كافی نیست و موضوع مهم تر اقدام وزارت اقتصاد و بانك مركزی به كاهش قوانین دست و پاگیر است. مینایی با بیان آنكه بانك های كشور توان داد و ستد با بانك های خارج را ندارند، تصریح كرد: اگر این استراتژی ادامه یابد ركود سرمایه گذاری خارجی و داخلی، توقف صادرات، افزایش واردات و ورشكستگی تولید كنندگان داخلی را به دنبال داشته ضمن آنكه طلیعه شوم آن با ورود بی رویه مصنوعات خارجی به كشور با مجوزهای وزارت بازرگانی و یا از طریق قاچاق خود را نشان داده كه نتیجه ای جز افزایش بیكاری به همراه ندارد. وی دوبی را نمونه بارز و روشنی از پیشرفت بانكداری ذكر كرد و گفت: این مكان از بركت تاسیس بانك های مختلف و جلب سرمایه گذاری خارجی و ایجاد تعامل با مشتری، امروزه در بازار سرمایه از چنان اعتباری برخوردار است كه معاملات نجومی روزانه بانك های دوبی به بانك های معتبر جهان طعنه می زند. نگرش مبهم بانك مركزی در مواجه با چالش های جهانی عباس روزگردكارشناس مسایل اقتصادی در گفت و گوی با خبرنگار ما، ضمن بیان این مطلب، گفت: می توان پیش بینی نمود كه دیر یا زود مسولان بانك مركزی در چالش بانكداری جهانی قرار گرفته و صرف ایزوله كردن بانكداری كشور با نگرش خاص، مانع از چالش نخواهد شد. وی با مبهم توصیف كردن نگرش بانك مركزی در مواجهه با چالش های جهانی، خاطرنشان كرد: بررسی بانكداری در جهان نشان دهنده آن است كه مخالفتی با احكام شریعت در آن نیست و حتی دول غربی، بانكداری اسلامی را پذیرفته و اقدام به تاسیس آن نموده اند. روزگرد شاخص های عملكرد اینگونه بانك ها را معقول و قابل قبول دانست و اظهار داشت: بانكداری اسلامی به دلیل تعریف محدود از انواع معاملات تنها زمین بازی خود را كوچك ساخته و در اصل راه را برای تخلفات بانك ها كه خود از مصادیق ضد بانكداری اسلامی است، باز گذاشته است. این كارشناس اقتصادی تصریح كرد: در نوع بانكداری اسلامی كنونی هر خطای اقتصادی بر مبنای احكام شرعی ارزیابی می شود به نظر می رسد.بانكداری اسلامی تنها از زوایه یك بانكداری تخصصی قابل تعمق و بررسی است و تضادی با بانكداری رایج ندارد. محيط زيست و انبار خودروهای فرسوده مشكل خودروهاي فرسوده تنها به تردد در جاده ها ختم نمي شود و پس از جمع آوري نيزبه نوعي ادامه دارد.
حدود ۱۳ هزار خودروي فرسوده جمع آوري شده توسط شركت هاي سايپا و ايران خودرو كه در سال ۸۳ ازطريق اجراي طرح هاي جايگزيني خودروهاي فرسوده جمع آوري شده اند. درحال حاضر در تعدادي از انبارهاي اطراف تهران، آفتاب و باد و باران مي خورد و پس از مدت ها هنوز پلاك آنها باطل نشده و موضوع تحويل دادن آنها به كارخانه هاي ذوب آهن براي ذوب فلزات به نتيجه نرسيده است و هيچ شركتي انگيزه لازم براي بررسي كردن خودرو و جداسازي قطعات و انتقال آنها به كارخانه ذوب آهن را ندارد. علاوه بر آنكه هزينه انبارداري اين خودروها براي شركت هاي سايپا و ايران خودرو بالاي ۵۰۰ ميليون تومان و شايد بيشتر برآورد مي شود و برخي از انبارها مانند انبار كفش ملي، جهاد و... اشغال شده است بوي بنزين و روغن نيز در محيط اين انبارها و اطراف آنها به خوبي احساس مي شود. فرسودگي لاستيك و افزايش فرسودگي قطعات مختلف اين خودروها همراه با بوي بنزين و روغن محيط زيست را آلوده مي كند و هرچه فرصت از دست برود و كار ذوب خودروهاي فرسوده جمع آوري شده عقب بيفتد علاوه بر هزينه هاي بالاي انبارداري و كاهش انگيزه خودروسازان ايراني اجراي بهتر طرح جمع آوري خودروهاي فرسوده، هزينه هاي محيط زيستي نيز خواهد داشت. گفته مي شود كه هر خودروي فرسوده حداقل ۸ تا ۹ ليتر روغن، واسكازين، گريس و... دارد و اگر ۸-۷ ليتر بنزين را هم درنظر بگيريم حدود ۲۰۰ هزار ليتر روغن و بنزين در اين خودروهاي فرسوده جمع آوري شده در انبارها موجود است كه حجم آلودگي و بوي نامطلوب زيادي را موجب خواهد شد. بنابراين در اين زمينه لازم است كه ستادي با همكاري خودروسازان، ذوب آهن، نيروي انتظامي و جلب همكاري يك سرمايه گذار بخش خصوصي به اين موضوع رسيدگي كند. در كشورهاي صنعتي كه كار جمع آوري خودروهاي فرسوده يك امر متداول است چند شركت خصوصي بزرگ در اين زمينه سرمايه گذاري كرده اند. آنها خودروها را از طريق ماشين آلات مخصوص براي چند روز برعكس نگه مي دارند تا روغن، بنزين و ... خالي شود، برخي قطعات مانند باك، گريبكس، ديفرانسيل و موتور را باز مي كنند و پس از بازرسي و اطمينان از خالي شدن روغن و بنزين و... كل خودرو را براي پرس كردن به دستگاه هاي مخصوص مي سپارند و از طريق كاميون هاي مخصوص به كارخانه هاي ذوب آهن ارسال مي كنند. اما درمورد خودروهاي فرسوده جمع آوري شده توسط سايپا و ايران خودرو، حتي اگر كار ابطال پلاك ها، يكباره انجام شود و نيروي انتظامي همه پلاك ها را سريع ابطال كند. بازهم مشكل فقدان متولي خالي كردن روغن و بنزين از اين خودروها، جداكردن قطعات لاستيكي و پلاستيكي، پرس كردن كل خودرو و ارسال به ذوب آهن ادامه دارد. درحال حاضر سرمايه گذار بخش خصوصي نيز انگيزه كافي براي ورود به اين عرصه را ندارد تا خودروهاي فرسوده را آماده ذوب كند. زيرا اولا طرح هاي جمع آوري خودروهاي فرسوده با وجود تاكيد بسيار مسوولان در سال هاي گذشته با كندي، فقدان منابع مالي مناسب و انگيزه از سوي مردم همراه بوده است و دوم آنكه وظيفه هر نهاد يا ارگان در ارتباط با اين كار مشخص نيست و كار جمع آوري خودروهاي فرسوده به يك كار مستمر تبديل نشده است. اما اگر استمرار اين كار را در سال هاي آينده شاهد باشيم و دولت مبلغ ۵/۱ ميليون تومان براي كمك به جمع آوري هر خودروي فرسوده را در بودجه درنظر بگيرد و يك كارخانه ذوب آهن در قراردادي ۱۰ يا ۲۰ ساله براي ذوب خودروهاي فرسوده اعلام آمادگي كند و سودآوري مناسبي براي از رده خارج كردن و ذوب خودروها به وجود آيد در آن صورت انگيزه شركت هاي خصوصي براي سرمايه گذاري، خريد ماشين آلات مخصوص، دستگاه هاي مخصوص پرس خودرو و تربيت نيروي انساني براي خارج كردن روغن، بنزين و قطعات لاستيكي خودرو و... افزايش خواهد يافت و پس از جمع آوري خودروي فرسوده توسط خودروساز و جايگزيني خودروي نو به جاي خودروي فرسوده، بلافاصله كار خالي كردن روغن و بنزين و جداسازي برخي قطعات لاستيكي و... و پرس كردن خودرو و انتقال با كاميون به ذوب آهن صورت خواهد گرفت. در نتيجه مشكل محيط زيستي خودروهاي فرسوده پس از جمع آوري از سطح جاده ها و اين بار در جاده ها ايجاد نخواهد شد. به نظر مي رسد كه پديده خودروي فرسوده و جمع آوري آنها كه در كشور ما به تازگي تجربه مي شود زواياي مختلفي داشته كه به آنها توجه كافي نداشته ايم و حالا لازم است كه اين طرح به طور همه جانبه ارزيابي و بررسي شود و راهكارهاي لازم موردتوجه قرار گيرد. 5 مرحله شبكهای شدن چاپخانهها شبكهاي شدن فرآيندي مستمر، بلندمدت و مرحله به مرحله است. هيچ رويه استانداردي كه مناسب همه باشد، وجود ندارد.
بلكه به عكس، انتخابها و راهحلها در اين زمينه بسيار متنوع است. اما با اين همه، پنج مرحله در شبكهاي شدن قابل شناسايي است كه اينجا در انطباق با عمليات چاپ يعني سه مرحله موسوم به "پيش از چاپ، چاپ و پس از چاپ" توضيح داده ميشود: مرحله اول: شبكهاي شدن پيش از چاپ و چاپ فرآيندهاي پيش از چاپ، توليد پليت چاپ و چاپ از طريق دادههاي تحت كنترل در ارتباط هستند و هر بخش دستوراتي را به بخش ديگر ميدهد. تنظيمات مركب و فرمتهاي سطح چاپ را ميتوان يك بار ثبت كرد. تبادل دادهها در اين حالت، به طور مستقيم ازطريق شبكه صورت ميگيرد. مرحله دوم: شبكهاي شدن تجهيزات فني پيش از چاپ، توليد پليت چاپ، چاپ، پس از چاپ و توزيع را ميتوان از طريق محيطهاي ارتباطي C1P3 شبكهاي كرد. كنترل آنلاين دادهها مشتمل بر مختصات ماشينهاي برش، ماشينهاي تاكن و مفتولزنهاي گروهي هميشه ميتوانند در هنگام ضرورت در دسترس همه باشند. در مورد توزيع هم ميتوان دستورات را در مورد زمان و مكان تحويل در اختيار داشت. در چنين شرايطي است كه ميتوان گفت يك جريان يكپارچه از دادهها به خدمت گرفته شده است. مرحله سوم: شبكهاي شدن برنامهريزي توليدي و تجهيزات فني در اينجا با استفاده از C1P4 تجهيزات فني به برنامهريزي و كنترل توليد لينك ميشود. اين همان هسته يا نودي (node) است كه اطلاعات را گردآوري ميكند، آرشيو ميكند و به هر بخش كه نياز باشد ارسال ميكند. در بخش برنامهريزي و كنترل توليد يك كاربرگ الكترونيك براي مشتري و يكي هم براي بخش توليدي كه محصول را توليد كرده است، ايجاد ميشود. ثبت اين دادهها فقط يك بار صورت ميگيرد و بنابراين نه خطايي پيش ميديد و نه دادهها در معرض خطر تكرار در ذخيره شدن قرار ميگيرند. همه بخشها هم به همان اطلاعات مشترك و يگانه دسترسي دارند. در مرحله دوم شبكهاي شدن، دادههاي كنترل به صورت افقي در يك سطح واحد منتقل ميشدند. اما در مرحله سوم، انتقال دادهها به شكل يك ستاره صورت ميگيرد، در واقع يك جريان عمودي از دادهها از بخش برنامهريزي و كنترل توليد را به سوي بخشهاي اداري- كه به طور غيرمستقيم با فرآيندهاي توليد در ارتباط هستند- هدايت ميكند. وقتي كاري در مرحله پيش از چاپ به اتمام ميرسد، دادههاي كنترلي مرتبط با آن دوباره براي همان كساني بازگشت داده ميشود كه آن را تدارك كردهاند. از اينجا دادههاي كنترلي كه به روز شدهاند به بخش ديگر ارسال ميشوند. مراحل تدارك و آمادهسازي ميتوانند زودتر شروع شوند. در چنين شرايطي، دادههاي توليدي به طور همزمان در دسترس هستند. پيامهاي مربوط به موقعيتهاي مختلف هم در اين مراحل ميتوانند كمك بزرگي به برآورد اطلاعات ماشين بكنند. مرحله چهارم: همگرايي تحويل، فروشها و مديريت مرحله بعدي لينك كردن تحويل و فروش است. در اين مرحله كنترل هم شبكهاي شده و مديريت به مفهوم وسيع كلمه نيز در همين وضعيت قرار گرفته است. بهتر است كه در اين مرحله پيچيده از شبكهاي شدن يك سيستم كسب دادههاي الكترونيك ايجاد شود. وقتي اطلاعات مربوط به مشتري و كار، يكبار در يك موقعيت مركزي ذخيره شود، ساير بخشهاي شركت ميتوانند به آن اطلاعات در هر زماني دسترسي يابند. بخش مربوط به برنامهريزي توليد، دادههاي كنترلي بخشهاي اداري را براي هر بخش از آنچه بايد توليد شود، به كار ميگيرد و بنابراين تعيين نوع مواد ضروري را تسهيل ميكند. در چنين شرايطي مديريت مجموعه هم ميتواند به شاخصهاي كيفي توليد دسترسي داشته و دقيق و سريعتر از گذشته وارد عمل شود. اين اطلاعات به تعيين اهداف، شناخت روندها و ايجاد روندهاي جايگزين براي امور مختلف كمك شايان توجهي ميكند. مرحله پنجم: همگرايي توليدكنندگان و مشتريان مرحله نهايي در شبكهبندي جامع، شامل ساختن بخشهايي چون تدارككنندگان و مشتريان است. مشتريان در چنين شرايطي اين فرصت را دارند تا سفارشهاي خود را به صورت آنلاين پيگيري كنند. آنها ميتوانند به درخواستهاي خود از طريق به كارگيري كلمات عبوري كه در اختيار دارند، برسند. اين روند در واقع مشورتهاي فشرده را حذف ميكند و سفارشدهنده ميتواند با استانداردهاي موجود، سفارش خود را آنلاين ثبت كند. اما از طرف توليدكننده و عرضهكننده هم بررسي مداوم سفارشها يك كار ضروري است. چاپخانهها هم ميتوانند از طريق پرتالهاي آنلاين با سازندگان ماشينآلات خود ارتباط بگيرند و درصورت بروز هر نوع مشكلي به تجارب و دانش آنان دسترسي پيدا كنند. خطاها را ميتوان با اين شيوه سريعتر اصلاح كرد. به روزرساني نرمافزارها هم يك مزيت ديگر است. |
< |